Η ενότητα διδάσκει τα επίθετα της τρίτης κλίσης στη λατινική: τρικατάληκτα σε -er, δικατάληκτα σε -is, -e και συγκριτικά, μονοκατάληκτα όπως felix και prudens, με τις καταλήξεις και τις εξαιρέσεις τους (§ 39-41).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα τριτόκλιτα επίθετα είναι τρικατάληκτα, δικατάληκτα ή μονοκατάληκτα.
Τα τρικατάληκτα σε -er ήταν αρχικά δικατάληκτα· έχασαν την κατάληξη -is της ονομαστικής και, όπου υπήρχε σύμφωνο πριν από το r, ανέπτυξαν ένα βραχύ e.
Πρότυπα κλίσης: celer, acer (τρικατάληκτα), facilis και τα συγκριτικά όπως altior (δικατάληκτα), felix και prudens (μονοκατάληκτα).
Κανόνας: αφαιρετική ενικού σε -i, γενική πληθυντικού σε -ium, ουδέτερος πληθυντικός σε -ia.
Εξαιρούνται τα συγκριτικά και επτά μονοκατάληκτα, που κάνουν -e, -um, -a· τα plures, complures κάνουν όμως γενική σε -ium.
Τα inops και memor έχουν αφαιρετική σε -i και γενική πληθυντικού σε -um.
Όροι
τρικατάληκτα τριτόκλιτα
λήγουν σε -er, -(e)ris, -(e)re
δικατάληκτα τριτόκλιτα
λήγουν σε -is, -e
μονοκατάληκτα
μία κατάληξη για τα τρία γένη
-ior, -ius
κατάληξη συγκριτικών επιθέτων
-i
αφαιρετική ενικού τριτόκλιτων επιθέτων
-ium
γενική πληθυντικού τριτόκλιτων επιθέτων
-ia
ουδέτερο πληθυντικού, ονομ. και αιτ.
celer
ταχύς, κρατά το e σε όλες τις πτώσεις
acer
οξύς, πρότυπο τρικατάληκτου
facilis
εύκολος, πρότυπο δικατάληκτου
felix
ευτυχής, μονοκατάληκτο σε -x
prudens
συνετός, μονοκατάληκτο σε -ns
vetus
παλαιός, κάνει -e, -um, -a
inops, memor
αφαιρετική σε -i, γενική σε -um
plures
περισσότεροι, γενική σε -ium
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Σε τι λήγουν τα τριτόκλιτα επίθετα;
Τα τρικατάληκτα λήγουν σε -er, -(e)ris, -(e)re. Τα δικατάληκτα σε -is, -e, ενώ τα συγκριτικά σε -ior, -ius. Τα μονοκατάληκτα συχνά σε -x ή σε -ns, -el, -r, -es, -us.
Ποιος είναι ο γενικός κανόνας για τις καταλήξεις τους;
Κάνουν αφαιρετική ενικού σε -i, γενική πληθυντικού σε -ium και ονομαστική πληθυντικού του ουδετέρου σε -ia.
Ποια επίθετα δεν ακολουθούν τον κανόνα;
Τα συγκριτικά και μερικά μονοκατάληκτα (dives, pauper, vetus, princeps κ.ά.) έχουν αφαιρετική σε -e, γενική σε -um και ουδέτερο πληθυντικό σε -a. Τα inops και memor κάνουν αφαιρετική σε -i αλλά γενική πληθυντικού σε -um.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.