ΕΝΘΕΤΟ. ΑΔΙΑΒΑΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ
Ένθετο που εξηγεί με την αδιαβατική εκτόνωση γιατί ο αέρας κρυώνει όταν ανεβαίνει, και γιατί οι κορυφές των βουνών, όπως του Ολύμπου, είναι πολύ ψυχρότερες από τις πεδιάδες.
Β΄ Λυκείου · Φυσική θετικών · 25 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στην αδιαβατική μεταβολή δεν ανταλλάσσεται θερμότητα· πρακτικά χρειάζεται μονωμένο δοχείο ή πολύ γρήγορη μεταβολή.
Αδιαβατικές μεταβολές γίνονται και στην ατμόσφαιρα και αλλάζουν τη θερμοκρασία του αέρα· τις λαμβάνουν υπόψη οι μετεωρολόγοι.
Μια τεράστια μάζα θερμού αέρα πάνω από μια κοιλάδα συμπεριφέρεται σαν να ήταν σε σάκο με αδιαβατικά τοιχώματα.
Αν είναι θερμότερη και αραιότερη από τα στρώματα πάνω της, ανεβαίνει· η πίεση μειώνεται με το ύψος, άρα ο όγκος της μεγαλώνει.
Η εκτόνωση αυτή είναι αδιαβατική, γι' αυτό ο αέρας ψύχεται: περίπου 10 °C για κάθε 1 km ανόδου.
Έτσι εξηγείται γιατί τα βουνά είναι ψυχρότερα από τις πεδιάδες και οι κορυφές του Ολύμπου μένουν χιονισμένες.
Ο θερμός αέρας που ανεβαίνει βρίσκει μικρότερη πίεση και εκτονώνεται χωρίς να ανταλλάσσει θερμότητα, δηλαδή αδιαβατικά. Στην αδιαβατική εκτόνωση η θερμοκρασία πέφτει, περίπου 10 °C ανά 1 km ύψους.
Πώς μπορεί μια μάζα αέρα χωρίς τοιχώματα να μεταβάλλεται αδιαβατικά;
Επειδή ο όγκος της είναι τεράστιος: μόνο τα εξωτερικά στρώματα αναμειγνύονται με τον γύρω αέρα, ενώ το σύνολο συμπεριφέρεται σαν να ήταν κλεισμένο σε σάκο με αδιαβατικά τοιχώματα.
Πόση θερμοκρασία θα είχε στον Όλυμπο αέρας του θεσσαλικού κάμπου στους 30 °C;
Ανεβαίνοντας περίπου 3 km, όσο το ύψος του Ολύμπου, θα έπεφτε περίπου 30 °C, άρα θα έφτανε κοντά στους 0 °C.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.