Ένθετο για το πώς άλλαξε η ερμηνεία της κίνησης: από τις «φυσικές» και «βίαιες» κινήσεις του Αριστοτέλη, στον νόμο της αδράνειας του Γαλιλαίου και στους τρεις νόμους του Νεύτωνα.
Β΄ Λυκείου · Φυσική θετικών · 25 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η θεωρία του Αριστοτέλη για την κίνηση επηρέασε τη σκέψη για περίπου 20 αιώνες, ως την εποχή του Νεύτωνα.
Κατά τον Αριστοτέλη ο κόσμος φτιάχνεται από τέσσερα στοιχεία: γη, νερό, αέρα, φωτιά. Η γη και το νερό είναι βαριά και τείνουν προς το κέντρο του κόσμου, τη Γη· ο αέρας και η φωτιά είναι ελαφριά και απομακρύνονται.
Φυσική κίνηση είναι η ανεμπόδιστη και εξαρτάται από το μείγμα των στοιχείων: το ξύλο πέφτει, ο καπνός ανεβαίνει. Βίαιη είναι η κίνηση που έχει εξωτερική αιτία.
Για το σώμα που εκτοξεύεται, ο Αριστοτέλης θεωρούσε ότι το σπρώχνει ο αέρας που δονείται γύρω του· τα ουράνια σώματα κινούνται ακατάπαυστα σε κύκλους με αιτία το «πρώτο κινούν».
Ο Γαλιλαίος διατύπωσε τον νόμο της αδράνειας: σώμα χωρίς δύναμη συνεχίζει να κινείται με σταθερή ταχύτητα· το βάρος καμπυλώνει την τροχιά του βλήματος.
Με τον Νεύτωνα δύναμη σημαίνει ό,τι μεταβάλλει την κινητική κατάσταση και η αδράνεια (η μάζα) η δυσκολία αυτής της αλλαγής.
Ο 3ος νόμος κάνει το βάρος αμοιβαία έλξη Γης και σώματος· ο νόμος της παγκόσμιας έλξης περιγράφει ενιαία τις κινήσεις στη Γη και στο διάστημα.
Τι άλλαξε
Η μετάβαση από τον Αριστοτέλη στον Νεύτωνα χρειάστηκε ριζική αλλαγή στις ιδέες για το Σύμπαν, τη μέθοδο έρευνας και το νόημα λέξεων όπως δύναμη, κίνηση, βάρος.
Τι ήταν οι «φυσικές» και οι «βίαιες» κινήσεις για τον Αριστοτέλη;
Φυσική ήταν η ανεμπόδιστη κίνηση που καθορίζεται από τα στοιχεία του σώματος: τα βαριά (γη, νερό) πέφτουν προς τη Γη, τα ελαφριά (αέρας, φωτιά) απομακρύνονται. Βίαιη ήταν η κίνηση που προκαλεί μια εξωτερική αιτία, όπως μια πέτρα που την πετάμε.
Πώς εξηγούσε ο Αριστοτέλης ότι ένα βέλος συνεχίζει να κινείται;
Πίστευε ότι η αιτία που το εκτόξευσε έβαλε σε παλινδρομική κίνηση και τον αέρα γύρω του. Ο αέρας που δονείται το σπρώχνει, αλλά με απώλειες, γι' αυτό τελικά το σώμα πέφτει στη Γη.
Τι άλλαξε με τον Νεύτωνα στην έννοια του βάρους;
Το βάρος έπαψε να είναι ιδιότητα των σωμάτων. Είναι η αμοιβαία έλξη σώματος και Γης, μια δύναμη όπως οι άλλες, και έτσι έπαψε να έχει νόημα ο χωρισμός των κινήσεων σε φυσικές και βίαιες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.