Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στο κενό όλα τα μήκη κύματος έχουν την ίδια ταχύτητα, σε υλικό μέσο όχι. Διασκεδασμός λέγεται το ότι η ταχύτητα του φωτός μέσα στο υλικό, άρα και ο δείκτης διάθλασης n, αλλάζει με το μήκος κύματος.
Όσο μεγαλώνει το μήκος κύματος, ο δείκτης διάθλασης μικραίνει και το φως κινείται πιο γρήγορα μέσα στο υλικό.
Στο πρίσμα η ακτίνα αλλάζει πορεία κατά τη γωνία εκτροπής φ· όσο μεγαλύτερο το μήκος κύματος, τόσο μικρότερη η εκτροπή.
Φάσμα του λευκού φωτός, από το μεγαλύτερο μήκος κύματος στο μικρότερο: ερυθρό, πορτοκαλί, κίτρινο, πράσινο, κυανό, ιώδες. Τα χρώματα αυτά δεν αναλύονται άλλο και, αν ξαναενωθούν, δίνουν λευκό.
Ουράνιο τόξο: διασκεδασμός μαζί με ολική ανάκλαση μέσα στις σταγόνες της βροχής.
Φασματοσκόπιο: κατευθυντήρας, πρίσμα και διόπτρα· με φωτογραφική μηχανή στη διόπτρα γίνεται φασματογράφος.
Φάσματα εκπομπής: συνεχή από διάπυρα στερεά και υγρά (δείχνουν μόνο θερμοκρασία), γραμμικά από θερμά αέρια και ατμούς (χαρακτηριστικά του στοιχείου). Φάσματα απορρόφησης: συνεχή από έγχρωμα διαφανή σώματα, γραμμικά με σκοτεινές γραμμές από αέρια.
Ορατό φως: περίπου 400 nm (ιώδες) ως 700 nm (ερυθρό). Υπεριώδης: περίπου 1 nm ως 400 nm, αμαυρώνει φωτογραφικές πλάκες, προκαλεί φθορισμό και συμβάλλει στον σχηματισμό του όζοντος. Υπέρυθρη: 700 nm ως 10⁶ nm, θερμαίνει τα σώματα που την απορροφούν και ανιχνεύεται με φωρατές υπερύθρου.
Πρόσωπα
Ρενέ Ντεκάρτ
μελέτησε τον διασκεδασμό τον 17ο αιώνα
Νεύτων
βρήκε ότι τα χρώματα δεν αναλύονται άλλο
Όροι
διασκεδασμός
n και ταχύτητα φωτός εξαρτώνται από το λ
δείκτης διάθλασης και μήκος κύματος
μεγαλύτερο λ, μικρότερο n
γωνία εκτροπής φ
πόσο αλλάζει πορεία η ακτίνα στο πρίσμα
χρώμα με τη μεγαλύτερη εκτροπή
ιώδες
χρώμα με τη μικρότερη εκτροπή
ερυθρό
φάσμα του λευκού φωτός
συνεχής ταινία χρωμάτων από πρίσμα
μονοχρωματική ακτίνα σε πρίσμα
εκτρέπεται αλλά δεν αναλύεται
ουράνιο τόξο
διασκεδασμός και ολική ανάκλαση
μέρη του φασματοσκοπίου
κατευθυντήρας, πρίσμα, διόπτρα
φασματογράφος
φασματοσκόπιο που αποτυπώνει σε φιλμ
συνεχές φάσμα εκπομπής
από διάπυρα στερεά και υγρά
γραμμικό φάσμα εκπομπής
από θερμά αέρια ή ατμούς
φάσμα εκπομπής ατμών νατρίου
δύο κοντινές κίτρινες γραμμές
γραμμικό φάσμα απορρόφησης
συνεχές φάσμα με σκοτεινές γραμμές
συνεχές φάσμα απορρόφησης
από έγχρωμα διαφανή στερεά και υγρά
όρια ορατού φωτός
400 nm ως 700 nm
υπεριώδης ακτινοβολία
περίπου 1 nm ως 400 nm
υπέρυθρη ακτινοβολία
700 nm ως 10⁶ nm
φωρατής υπερύθρου
όργανο που ανιχνεύει την υπέρυθρη
φθορισμός
ορατή εκπομπή όταν πέφτει υπεριώδες
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Γιατί αναλύεται το λευκό φως;
Γιατί κάθε χρώμα έχει διαφορετικό δείκτη διάθλασης στο γυαλί, άρα εκτρέπεται διαφορετικά.
Ποιο χρώμα εκτρέπεται περισσότερο;
Το ιώδες. Λιγότερο εκτρέπεται το κόκκινο.
Τι είναι το ουράνιο τόξο;
Η ίδια ανάλυση, με τις σταγόνες της βροχής στη θέση του πρίσματος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.