Ο πυκνωτής είναι δύο αγωγοί με μονωτή ανάμεσά τους που αποθηκεύουν φορτίο και ενέργεια. Το φορτίο του είναι ανάλογο της τάσης του και ο λόγος τους είναι η χωρητικότητα, C = Q/V.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο πυκνωτής αποθηκεύει ηλεκτρικό φορτίο, άρα και ενέργεια· αποτελείται από δύο αγωγούς χωρισμένους με μονωτή.
Ο πρώτος πυκνωτής, η φιάλη του Leyden, φτιάχτηκε στο Leyden της Ολλανδίας το 1745: γυάλινο δοχείο με μεταλλικά φύλλα μέσα και έξω.
Ο επίπεδος πυκνωτής έχει δύο όμοιες παράλληλες μεταλλικές πλάκες, τους οπλισμούς, πολύ κοντά μεταξύ τους· φορτισμένος δίνει ομογενές πεδίο.
Φορτισμένοι οι οπλισμοί έχουν αντίθετα φορτία +Q και −Q· φορτίο του πυκνωτή λέμε το |Q| και τάση του τη διαφορά δυναμικού των οπλισμών.
Χωρητικότητα C = Q/V, μονάδα 1 F· για επίπεδο πυκνωτή C = ε·ε₀·S/ℓ, με ε τη σχετική διηλεκτρική σταθερά του υλικού ανάμεσα στους οπλισμούς.
Η φόρτιση θέλει ενέργεια, όπως το τέντωμα ενός ελατηρίου· στην εκφόρτιση η ενέργεια επιστρέφει: U = Q·V/2 = C·V²/2 = Q²/(2C).
Σε ομογενές πεδίο πυκνωτή E = V/ℓ, οπότε η ένταση μετριέται και σε V/m, που είναι ίδιο με N/C.
Πρακτικοί τύποι: πυκνωτές αέρα (και μεταβλητοί), με στερεό διηλεκτρικό και ηλεκτρολυτικοί· η μηχανή Wimshurst φορτίζει δύο φιάλες Leyden και δίνει σπινθήρα.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είναι η χωρητικότητα ενός πυκνωτή;
Το πηλίκο του φορτίου του προς την τάση του, C = Q/V. Μονάδα είναι το 1 F = 1 C/V. Δείχνει πόσο φορτίο αποθηκεύεται για κάθε volt τάσης.
Από τι εξαρτάται η χωρητικότητα ενός επίπεδου πυκνωτή;
Όχι από το φορτίο ή την τάση του, αλλά από το εμβαδόν S των οπλισμών, την απόστασή τους ℓ και το διηλεκτρικό: C = ε·ε₀·S/ℓ, με ε = 1 για κενό ή αέρα.
Πόση ενέργεια κρατά ένας φορτισμένος πυκνωτής;
U = Q·V/2, ή ισοδύναμα C·V²/2 και Q²/(2C). Την προσφέρει όταν εκφορτίζεται, π.χ. ανάβοντας για λίγο έναν λαμπτήρα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.