Ο κεραυνός είναι ηλεκτροστατικό φαινόμενο: το φορτισμένο νέφος και η Γη σχηματίζουν ένα τεράστιο πεδίο, και όταν η ένταση γίνει πολύ μεγάλη ο αέρας παύει για λίγο να είναι μονωτής.
Β΄ Λυκείου · Φυσική γενικής · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Σε καταιγίδα το κάτω μέρος του νέφους φορτίζεται συνήθως αρνητικά και το πάνω θετικά.
Με επαγωγή, η αρνητική βάση του νέφους φορτίζει θετικά το έδαφος από κάτω· ανάμεσά τους υπάρχει ηλεκτρικό πεδίο.
Ο αέρας είναι μονωτής, αλλά σε ένταση κοντά στα 5·10⁶ V/m γίνεται αγώγιμος για μερικά μs.
Τα ηλεκτρόνια κατεβαίνουν σε τεθλασμένη πορεία σχηματίζοντας τον «οδηγό».
Λίγες δεκάδες μέτρα από το έδαφος ο οδηγός συναντά μια ανερχόμενη εκκένωση και το κύκλωμα νέφους και εδάφους κλείνει.
Το ανερχόμενο ρεύμα, 10.000 έως 20.000 A για ελάχιστο χρόνο, είναι η λάμψη που βλέπουμε.
Η θερμοκρασία στον δρόμο της εκκένωσης φτάνει τα 30.000 K· το κρουστικό κύμα γίνεται βροντή.
Όροι
κεραυνός
ηλεκτρική εκκένωση νέφους και Γης
βάση νέφους
συνήθως αρνητικά φορτισμένη
κορυφή νέφους
συνήθως θετικά φορτισμένη
έδαφος κάτω από το νέφος
θετικό φορτίο από επαγωγή
ατμοσφαιρικός αέρας
μονωτής (διηλεκτρικό)
ένταση για εκκένωση
περίπου 5·10⁶ V/m
οδηγός
σφήνα ηλεκτρονίων που κατεβαίνει
ανερχόμενη εκκένωση
κλείνει το κύκλωμα νέφους-εδάφους
ρεύμα κεραυνού
10.000 έως 20.000 A
θερμοκρασία εκκένωσης
έως 30.000 K
λάμψη
από το ανερχόμενο ρεύμα
βροντή
κρουστικό κύμα που γίνεται ήχος
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πώς φορτίζεται η Γη κάτω από ένα νέφος;
Η βάση του νέφους είναι συνήθως αρνητική και με επαγωγή εμφανίζεται θετικό φορτίο στο έδαφος από κάτω, οπότε ανάμεσά τους δημιουργείται ηλεκτρικό πεδίο.
Πότε ξεσπά ο κεραυνός;
Όταν η ένταση του πεδίου νέφους και Γης φτάσει περίπου τα 5·10⁶ V/m: τότε ο αέρας γίνεται αγώγιμος για λίγα μs και γίνεται η εκκένωση.
Από πού έρχεται η βροντή;
Ο δρόμος της εκκένωσης ζεσταίνεται απότομα ως περίπου 30.000 K· η πίεση δίνει κρουστικό κύμα που γίνεται ο ήχος που ακούμε μετά τη λάμψη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.