απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

ΟΙ ΦΑΝΑΡΙΩΤΕΣ ΚΑΙ Η ΡΟΜΑΝΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ (1830-1880)

Εισαγωγή στην Αθηναϊκή Σχολή, την πρώτη λογοτεχνική σχολή του ελεύθερου ελληνικού κράτους: οι Φαναριώτες φέρνουν την καθαρεύουσα και τον ρομαντισμό, που κυριαρχεί στην ποίηση ως το 1880.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1830 – 1880

Γιατί

Τι έγινε

  1. Οι Φαναριώτες, με γαλλική παιδεία, φέρνουν τη λόγια γλώσσα (καθαρεύουσα) και τον ρομαντισμό.
  2. Ο ρομαντισμός στρέφεται στη φαντασία, στο συναίσθημα, στη φύση και στο παρελθόν, με ελευθερία στη μορφή, σε αντίθεση με τον κλασικισμό.
  3. Ξεκινά με τον Οδοιπόρο (1831) του Παναγιώτη Σούτσου· ο Αλέξανδρος Σούτσος γράφει σατιρική και πατριωτική ποίηση.
  4. Ο Α. Ρ. Ραγκαβής περνά από τον ρομαντισμό στην αρχαΐζουσα και στον νεοκλασικισμό· ο Ζαλοκώστας γράφει και σε δημοτική.
  5. Ο Βαλαβάνης και ο Καρασούτσας γράφουν πένθιμη ποίηση· ο Παπαρρηγόπουλος και ο Βασιλειάδης φτάνουν στις ακραίες υπερβολές.
  6. Ο Αχιλλέας Παράσχος είναι ο τελευταίος εκπρόσωπος· η ποίησή του γίνεται στόχος παρωδίας από τη Νέα Αθηναϊκή Σχολή.
  7. Η πεζογραφία, εκτός από τα ιστορικά μυθιστορήματα, και το θέατρο μένουν μακριά από τον ρομαντισμό (Πάπισσα Ιωάννα, Θάνος Βλέκας, Βαβυλωνία).

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Παναγιώτης Σούτσος
ποιητής του Οδοιπόρου (1831)
Αλέξανδρος Σούτσος
ποιητής σατιρικός και πατριωτικός
Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής
Φαναριώτης, έγραψε τον Διονύσου πλουν
Γεώργιος Ζαλοκώστας
έγραψε και σε δημοτική μελωδικά ποιήματα
Δημοσθένης Βαλαβάνης
πρόωρα χαμένος, συγκρατημένος ρομαντικός
Δημήτριος Παπαρρηγόπουλος
ποιητής του πένθους και του θανάτου
Σπυρίδων Βασιλειάδης
ρομαντικός των ακραίων υπερβολών
Αχιλλέας Παράσχος
ο τελευταίος εκπρόσωπος του ρομαντισμού
Εμμανουήλ Ροΐδης
έγραψε την Πάπισσα Ιωάννα (1866)
Παύλος Καλλιγάς
έγραψε τον Θάνο Βλέκα (1855)
Δημήτριος Βυζάντιος
έγραψε την κωμωδία Βαβυλωνία (1836)

Όροι

Φαναριώτες
λόγιοι από την Πόλη και τις Ηγεμονίες
Αθηναϊκή Σχολή
πρώτη λογοτεχνική σχολή του ελεύθερου κράτους
ρομαντισμός
κίνημα της φαντασίας και του συναισθήματος
κλασικισμός
τέχνη με αυστηρούς κανόνες μορφής
καθαρεύουσα
η λόγια γλώσσα των Φαναριωτών
νεοκλασικισμός
στροφή του Ραγκαβή στο αρχαίο πρότυπο
πομπώδες ύφος
ύφος με στόμφο και υπερβολή
προχειρολογία
πρόχειρη, αδούλευτη έκφραση
παρωδία
μίμηση έργου για να γελοιοποιηθεί
ιστορικό μυθιστόρημα
πεζό που ταίριαζε στο ρομαντικό κλίμα
Ο Οδοιπόρος
δραματικό ποίημα που φέρνει τον ρομαντισμό
Νέα Αθηναϊκή Σχολή
η γενιά που ανανεώνει τη λογοτεχνία το 1880
Βαβυλωνία
η πιο πετυχημένη κωμωδία της εποχής

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ρομαντισμού της Αθηναϊκής Σχολής;

Στροφή στο ένδοξο παρελθόν (αρχαίο και πρόσφατο), χρήση της καθαρεύουσας, μελαγχολία που φτάνει ως την απαισιοδοξία και την έμμονη ιδέα του θανάτου, χαλαρή έκφραση που κάποτε γίνεται προχειρολογία, και πομπώδες ύφος.

Ποιοι ήταν οι Φαναριώτες;

Έλληνες λόγιοι που κατέβηκαν στην Ελλάδα από την Κωνσταντινούπολη και τις παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Είχαν γαλλική παιδεία και αποτέλεσαν τον πυρήνα της Αθηναϊκής Σχολής.

Γιατί ο ρομαντισμός βρήκε έδαφος στην Ελλάδα;

Γιατί η φτωχή πραγματικότητα του μικρού κράτους, με οξύτατα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά προβλήματα, ευνοούσε τη φυγή στη φαντασία ή γεννούσε καταθλιπτικές ψυχικές καταστάσεις.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.