Εισαγωγή στη δεύτερη περίοδο της νεοελληνικής λογοτεχνίας, από την Άλωση ως την κατάληψη της Κρήτης: ο λατινοκρατούμενος ελληνισμός, η άνθηση της κρητικής λογοτεχνίας και ο θρησκευτικός ουμανισμός.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Μετά την Άλωση ο ελληνισμός χωρίζεται σε τρία μέρη: της διασποράς, τουρκοκρατούμενο και λατινοκρατούμενο.
Στα Δωδεκάνησα των ιπποτών του Αγίου Ιωάννη γράφονται τα Καταλόγια ή Ερωτοπαίγνια.
Στην Κύπρο ακμάζουν τα ακριτικά, τα Χρονικά (Μαχαιράς, Βουστρώνιος) και μια συλλογή λυρικών ποιημάτων με ομοιοκαταληξία.
Στην Κρήτη, βενετική από το 1211 ως το 1669, η πρώιμη περίοδος δίνει έργα για τον έρωτα, σάτιρες και ποιήματα για τον θάνατο, με κορυφαίο τον Απόκοπο του Μπεργαδή.
Στην περίοδο ακμής κυριαρχεί το θέατρο, σε καθαρή κρητική διάλεκτο, με έργα που διασκευάζουν ιταλικά πρότυπα και συχνά τα ξεπερνούν.
Κορυφαίοι ποιητές: ο Γ. Χορτάτσης, εισηγητής του θεάτρου, και ο Β. Κορνάρος με τον Ερωτόκριτο.
Στη διασπορά ξεχωρίζει ο Ν. Σοφιανός με τη Γραμματική της δημοτικής.
Στον τουρκοκρατούμενο ελληνισμό η Εκκλησία ιδρύει σχολεία· αυτό λέγεται θρησκευτικός ουμανισμός.
Μετά το 1453 οι Κρητικοί ζουν ειρηνικά με τους Βενετούς, υπάρχει ανώτερη παιδεία και περνά στο νησί το πνεύμα της ιταλικής Αναγέννησης. Έτσι μετά από μια πρώιμη περίοδο η κρητική λογοτεχνία φτάνει στην ακμή της από τα τέλη του 16ου αιώνα ως το 1669.
Ποια είναι τα κύρια έργα της ακμής της κρητικής λογοτεχνίας;
Η Βοσκοπούλα (ποιμενική ποίηση), ο Ερωτόκριτος του Β. Κορνάρου, οι τραγωδίες Ερωφίλη, Ροδολίνος και Ζήνων, οι κωμωδίες Κατζούρμπος, Στάθης και Φουρτουνάτος, η Θυσία του Αβραάμ και η Πανώρια.
Τι ήταν ο θρησκευτικός ουμανισμός;
Η προσπάθεια της Εκκλησίας, στη θέση της χαμένης πολιτικής εξουσίας, να στηρίξει πίστη και φρόνημα των υποδούλων ιδρύοντας σχολεία. Σημαντικές μορφές ήταν ο Μελέτιος Πηγάς, ο Κύριλλος Λούκαρις, ο Θεόφιλος Κορυδαλεύς και ο Ευγένιος Γιαννούλης.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.