Εισαγωγή στην τρίτη περίοδο της νεοελληνικής λογοτεχνίας: η αφύπνιση του υπόδουλου ελληνισμού, ο ευρωπαϊκός και ο νεοελληνικός διαφωτισμός, ο νεοκλασικισμός και τα λογοτεχνικά είδη της εποχής σε ποίηση, πεζό λόγο και θέατρο.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η περίοδος είναι εποχή αφύπνισης, των Φαναριωτών και του νεοελληνικού διαφωτισμού· χωρίζεται σε δύο φάσεις, 1669 ως 1774 και 1774 ως 1821.
Ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός είναι αισιόδοξο κίνημα που πιστεύει στη δύναμη του νου και στην ευτυχία του ανθρώπου.
Απέναντι στην αρχαιότητα στέκεται και αρνητικά και θετικά· γεννά τις κλασικές σπουδές και τον νεοκλασικισμό.
Στην Ελλάδα φτάνει μέσω εμπόρων, λογίων της διασποράς και Φαναριωτών, και προετοιμάζει την Επανάσταση.
Ο νεοκλασικισμός φέρνει τον Ανακρεοντισμό και τον Αρκαδισμό· στην Ελλάδα γράφουν έτσι ο Χριστόπουλος και ο Βηλαράς.
Στην ποίηση ξεχωρίζουν ο Δαπόντες, η φαναριώτικη ποίηση, ο Ρήγας και οι πρόδρομοι του Σολωμού, Χριστόπουλος και Βηλαράς.
Στην πεζογραφία ακμάζουν η εκκλησιαστική ρητορική, η επιστολογραφία, η λαϊκή αφήγηση και τα Απομνημονεύματα.
Το θέατρο παρακμάζει μετά την Κρήτη· ξεχωρίζουν τα Κορακιστικά του Νερουλού και ο Εξηνταβελόνης του Οικονόμου.
Εμπιστοσύνη στη λογική, στην εξέλιξη του ανθρώπου και στην ευτυχία, έμφαση στην αγωγή και στις ζωντανές γλώσσες, ελεύθερη κριτική έρευνα, ανεξιθρησκεία και σεβασμός στην αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου. Ξεκίνησε από τον Λοκ και διαδόθηκε από τη Γαλλία.
Σε ποιες περιόδους χωρίζεται ο νεοελληνικός διαφωτισμός;
Σε τρεις: την προδρομική, πριν από το 1774, με σύμβολο τον Βολταίρο· τη δεύτερη, με επίδραση της Γαλλικής Εγκυκλοπαίδειας και κύριο εκπρόσωπο τον Καταρτζή· την τρίτη, με επίδραση των Γάλλων ιδεολόγων και κορυφαίο τον Κοραή.
Τι άλλαξε για τους υπόδουλους Έλληνες μετά το 1774;
Η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή έδωσε προνόμια. Αναπτύχθηκε μεσαία αστική τάξη εμπόρων με εθνική συνείδηση, ο νεοελληνικός διαφωτισμός έφτασε στην ακμή του και διαδόθηκε ο νεοκλασικισμός.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.