απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Δ. Βικέλας, "Ο Παπα-Νάρκισσος"

Διήγημα του Δημητρίου Βικέλα από τη συλλογή Διηγήματα (1887): ένας νέος ιερέας ενός νησιού, που από παιδί τρέμει τον θάνατο, καλείται να μεταλάβει έναν λεπρό που ψυχομαχεί και μέσα από τη δοκιμασία ωριμάζει.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Α΄: Κυριακή μεσημέρι, ο κουρασμένος παπάς ξαπλώνει και σκέφτεται χαρούμενος ότι η παπαδιά περιμένει παιδί.
  2. Β΄: Αναδρομή: παιδί ταγμένο στην Εκκλησία, σπουδές κοντά σε έναν απόστρατο επίσκοπο στην Άνδρο, επιστροφή για να διαδεχτεί τον θείο του και γάμος με την Αρετούλα.
  3. Γ΄: Η ευτυχία του σκιάζεται από τον τρόμο του θανάτου, που τον βασανίζει από παιδί· αποκοιμιέται.
  4. Δ΄: Ο Γεροθανάσης έρχεται να πει ότι ο λεπρός ψυχομαχεί και ζητά τον παπά· εκείνος ντρέπεται για τον φόβο του και ξεκινά με τη θεία μετάληψη.
  5. Ε΄: Στον δρόμο ο φόβος επιστρέφει· ο Γεροθανάσης, που χρόνια φροντίζει τον εγκαταλειμμένο λεπρό, δείχνει πώς η φιλανθρωπία νικά την αποστροφή.
  6. ΣΤ΄: Ο παπάς διώχνει μια αμαρτωλή ευχή να έχει πεθάνει ο άρρωστος, μπαίνει μόνος, μεταλαβαίνει τον λεπρό και τον σκεπάζει με το ράσο του.
  7. Βγαίνει αλλαγμένος και ανακοινώνει ότι ο λεπρός αναπαύθηκε· η παπαδιά, που είχε έρθει φέρνοντας άλλο ράσο, καταλαβαίνει ότι ωρίμασε.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Δημήτριος Βικέλας
πεζογράφος από την Ερμούπολη (1835-1908)
Παπα-Νάρκισσος
νέος ιερέας που φοβάται τον θάνατο
Η παπαδιά (Αρετούλα)
η γυναίκα του, περιμένει παιδί
Γεροθανάσης
χωρικός που φροντίζει τον λεπρό
Ο λεπρός
απομονωμένος άρρωστος που ψυχομαχεί
Ο πρώην Σαλμαθούντος
επίσκοπος που τον μόρφωσε στην Άνδρο

Όροι

διήγημα
σύντομο πεζό αφήγημα
ηθογραφία
απεικόνιση της ζωής και των ηθών της υπαίθρου
ψυχογραφία
απόδοση του ψυχικού κόσμου του ήρωα
ηθικοδιδακτική διάθεση
πρόθεση να διδάξει ήθος
αναδρομή
αφήγηση γεγονότων του παρελθόντος
Γενιά του 1880
γενιά που καλλιεργεί την ηθογραφία
πινάκια
τα πιάτα
κοιτίς
κούνια, κρεβατάκι μωρού
Ωρολόγιον
βιβλίο με τις ακολουθίες των Ωρών
Οκτώηχος
βιβλίο με τροπάρια της εβδομάδας
αψοφητί
αθόρυβα
βραγχώδης
βραχνιασμένος
αδημονία
ανησυχία
απετροπιάζετο
αποστρεφόταν
πολιός
υπόλευκος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Σε τι διαφέρει ο «Παπα-Νάρκισσος» από τον «Λουκή Λάρα»;

Ο Βικέλας δεν ασχολείται πια με ιστορικά γεγονότα αλλά με την καθημερινή ζωή και τη συμπεριφορά των ανθρώπων της υπαίθρου. Ακολουθεί έτσι την ηθογραφία της Γενιάς του 1880 και συνδυάζει ηθικοδιδακτική διάθεση με ψυχογραφία.

Ποιος είναι ο μεγάλος φόβος του παπα-Νάρκισσου;

Ο θάνατος. Από τότε που, παιδί ακόμη, φίλησε τον νεκρό πατέρα του, αποφεύγει να δει νεκρό, και ως ιερέας τρέμει μήπως κάποιος του φέρει είδηση θανάτου.

Πώς αλλάζει ο παπα-Νάρκισσος στο τέλος του διηγήματος;

Βγαίνει από την καλύβα του λεπρού ήρεμος, με όρθιο κεφάλι, σαν άλλος άνθρωπος. Μιλά με σοβαρή φωνή που η γυναίκα του δεν είχε ξανακούσει, και εκείνη νιώθει ότι η δοκιμασία ενίσχυσε την ψυχή του για πάντα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.