απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Η ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ - ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, Εισαγωγή

Εισαγωγή στην πεζογραφία της περιόδου 1830-1880: το μυθιστόρημα κινείται ανάμεσα στον ρομαντισμό και στην απεικόνιση της πραγματικότητας, ενώ στη γλώσσα επικρατούν οι αρχαϊστές.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1830 – 1880

Τι έγινε

  1. Πριν και κατά τον Αγώνα, η παιδεία επηρεάζεται από τον αρχαϊσμό του Φαναριού και τη ζωντανή γλώσσα των Επτανήσων.
  2. Στο ελεύθερο κράτος επικρατούν οι αρχαϊστές· ο Π. Σούτσος τους δίνει μανιφέστο το 1853.
  3. Η πεζογραφία ακολουθεί ευρωπαϊκά πρότυπα, κυρίως τον ρομαντισμό, με αφορμή τη ζήτηση και τις μεταφράσεις.
  4. Πρώτη απόπειρα πεζού είναι ο Παπατρέχας του Κοραή.
  5. Ρομαντικά: ο Λέανδρος (επιστολικό, πρότυπο ο Βέρθερος) και ο Αυθέντης του Μορέως (ιστορικό, πρότυπο ο Ιβανόης).
  6. Σατιρικά αστικά μυθιστορήματα: Ο Πολυπαθής και Ο Ζωγράφος του Παλαιολόγου, Ο Πίθηκος Ξουθ του Πιτσιπίου.
  7. Αυτά προαναγγέλλουν ρεαλιστικά έργα: Πάπισσα Ιωάννα, Θάνος Βλέκας, Στρατιωτική ζωή εν Ελλάδι, Λουκής Λάρας.

Πρόσωπα

Παναγιώτης Σούτσος
Φαναριώτης, έγραψε τον Λέανδρο
Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής
Φαναριώτης, έγραψε τον Αυθέντη του Μορέως
Αδαμάντιος Κοραής
έγραψε τον Παπατρέχα
Γρηγόριος Παλαιολόγος
έγραψε τον Πολυπαθή και τον Ζωγράφο
Ιάκωβος Πιτσιπίος
έγραψε τον Πίθηκο Ξουθ
Εμμανουήλ Ροΐδης
έγραψε την Πάπισσα Ιωάννα
Παύλος Καλλιγάς
έγραψε τον Θάνο Βλέκα
Δημήτριος Βικέλας
έγραψε τον Λουκή Λάρα

Όροι

αρχαϊσμός
προτίμηση στην αρχαΐζουσα γλώσσα
Νέα Σχολή του γραφομένου λόγου
μανιφέστο του Π. Σούτσου (1853)
Παπατρέχας
πρώτη απόπειρα νεοελληνικού πεζού
επιστολικό μυθιστόρημα
μυθιστόρημα γραμμένο σε επιστολές
ιστορικό μυθιστόρημα
μυθιστόρημα με θέμα από το παρελθόν
αστικό μυθιστόρημα
δείχνει σατιρικά τη σύγχρονη πραγματικότητα
ρεαλισμός
πιστή απεικόνιση της πραγματικότητας
Βέρθερος
έργο του Γκέτε, πρότυπο του Λέανδρου
Ιβανόης
έργο του Ουόλτερ Σκοτ, πρότυπο του Ραγκαβή
Ο Λέανδρος
επιστολικό μυθιστόρημα του 1834

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια ήταν τα δύο ιδεολογικά κέντρα που επηρέασαν την ελληνική παιδεία;

Το Φανάρι με τον αρχαϊσμό του και τα Επτάνησα με την προτίμηση στη ζωντανή γλώσσα. Στο ελεύθερο κράτος επικράτησαν οι αρχαϊστές, που τις απόψεις τους διατύπωσε ο Παναγιώτης Σούτσος το 1853.

Ποια ήταν η πρώτη απόπειρα νεοελληνικού πεζού κειμένου;

Κατά το βιβλίο, ο Παπατρέχας του Κοραή, που δημοσιεύτηκε σε τέσσερις συνέχειες στα «Προλεγόμενα» της Ιλιάδας, με καθαρά διδακτικό σκοπό.

Ποια μυθιστορήματα της περιόδου είναι ρομαντικά και ποια ρεαλιστικά;

Ρομαντικά είναι ο Λέανδρος του Π. Σούτσου και ο Αυθέντης του Μορέως του Ραγκαβή. Σατιρικά αστικά μυθιστορήματα είναι ο Πολυπαθής του Παλαιολόγου και ο Πίθηκος Ξουθ του Πιτσιπίου, πρόδρομοι ρεαλιστικών έργων όπως η Πάπισσα Ιωάννα, ο Θάνος Βλέκας και ο Λουκής Λάρας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.