απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Οι πρόδρομοι, Ι. Βηλαράς, «Σαν πεταλούδα στη φωτιά...» & «Γιατρική παρηγορία»

Δύο ποιήματα του Ιωάννη Βηλαρά, προδρόμου της νεοελληνικής ποίησης: ένα ερωτικό, όπου ο ποιητής εξυμνεί την ομορφιά της αγαπημένης, και ένα σατιρικό, όπου ένας γιατρός «παρηγορεί» τον ετοιμοθάνατο άρρωστο θυμίζοντάς του τους πεθαμένους συγγενείς του.

Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Βηλαράς και ο Χριστόπουλος θεωρούνται πρόδρομοι της νεοελληνικής ποίησης.
  2. Ο Βηλαράς αντλεί από την αρκαδική, κυρίως ιταλική, ποίηση της εποχής και από τη δημοτική παράδοση.
  3. Στο ερωτικό ποίημα ο ποιητής είναι σαν πεταλούδα που γυρίζει γύρω από τη φωτιά της αγαπημένης και δεν μπορεί να φύγει.
  4. Παρομοιώνει τη γυναίκα με τη φύση: αηδόνι, κρίνους, τριαντάφυλλα, κοράλλι· τα φρύδια της είναι δοξάρια και τα μάτια της φωλιά του έρωτα.
  5. Στο σατιρικό ποίημα ο γιατρός, αντί να ενθαρρύνει τον άρρωστο, του θυμίζει συγγενείς που πέθαναν με τα ίδια συμπτώματα.
  6. Στο τέλος η σύζυγος ξεσπά: ο γιατρός έχει «μακαρίσει» όλη την οικογένεια, πώς να ελπίζει;

Πρόσωπα

Ιωάννης Βηλαράς
ποιητής, γιατρός, υπέρμαχος της δημοτικής
Αθανάσιος Χριστόπουλος
ο άλλος πρόδρομος της νέας ποίησης
ο άρρωστος
ο κατάκοιτος που φοβάται τον θάνατο
ο γιατρός
τάχα παρηγορεί, στην ουσία τρομάζει
η σύζυγος
θρηνεί στο πλευρό του αρρώστου
Βελής Πασάς
γιος του Αλή πασά, ο Βηλαράς γιατρός του

Όροι

πρόδρομοι
ποιητές που ανοίγουν τη νέα ποίηση
αρκαδική ποίηση
κυρίως ιταλική ποίηση της εποχής
ερωτική ποίηση
ποίηση για τον έρωτα και την αγαπημένη
σάτιρα
κριτική μέσα από το γέλιο
σκωπτική ειρωνεία
ειρωνεία που περιπαίζει
παρομοίωση
ο ποιητής σαν πεταλούδα στη φωτιά
εξιδανίκευση
η γυναίκα ως τέλεια ομορφιά
Ρομέηκη γλόσα
έργο του Βηλαρά, τυπώθηκε όσο ζούσε
οχ
από
χλωρασιά
φρεσκάδα, δροσιά
να γλύσω
να γλιτώσω
ατή σου
εσύ η ίδια
χαμοβαστιέμαι
κρατώ λίγο τις δυνάμεις μου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είδους ποιήματα είναι τα δύο ποιήματα του Βηλαρά στο βιβλίο;

Το «Σαν πεταλούδα στη φωτιά...» είναι ερωτικό και ανήκει στα «Ερωτικά» των Απάντων του· η «Γιατρική παρηγορία» είναι σατιρικό και ανήκει στα «Σατιρικά».

Πού βρίσκεται η σάτιρα στη «Γιατρική παρηγορία»;

Ο γιατρός, ενώ θέλει να καθησυχάσει τον άρρωστο, του θυμίζει τον πατέρα, τον θείο και τον αδελφό του, που είχαν τα ίδια συμπτώματα και πέθαναν. Η σάτιρα κορυφώνεται στο τέλος, όταν η γυναίκα του απαντά ότι ο γιατρός έχει ήδη θάψει όλη την οικογένεια.

Τι ξεχωρίζει την ερωτική ποίηση του Βηλαρά από του Χριστόπουλου;

Κατά το εισαγωγικό σημείωμα, του Βηλαρά είναι φορτισμένη συναισθηματικά, με πηγαίο αίσθημα και ρομαντικά στοιχεία, χωρίς την παιχνιδιάρικη και ανάλαφρη διάθεση του Χριστόπουλου.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.