Νεοελ. Διαφωτισμός, Ι. Βηλαράς, [Επιστολή στον Αθανάσιο Ψαλίδα]
Σε επιστολή του προς τον Γιαννιώτη λόγιο Αθανάσιο Ψαλίδα, ο Ιωάννης Βηλαράς υπερασπίζεται τη ζωντανή γλώσσα του λαού και ειρωνεύεται τους «μακαρονιστάδες», τους λόγιους που θέλουν να τη φέρουν όσο πιο κοντά στα αρχαία.
Α΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Βηλαράς ξέρει ότι οι λόγιοι των σχολείων τον κοροϊδεύουν, αλλά δεν τον νοιάζει· γράφει στη γλώσσα του για να τον καταλαβαίνουν.
Η αρχαία γλώσσα μοιάζει με γριά που κράτησε μόνο σημάδια της παλιάς ομορφιάς της· η νέα είναι νέα κοπέλα, όμορφη από τη φύση της, που δεν χρειάζεται να μοιάσει στη γριά.
Η νέα γλώσσα είναι ακόμη στα σπάργανα και πρέπει να την αναθρέψουμε, φυλάγοντάς τη από τους μακαρονιστάδες.
Με ειρωνεία δείχνει ότι η γλώσσα των λογίων δεν τη μιλά κανείς και ρωτά αν ο Δημοσθένης και ο Ξενοφώντας μιλούσαν άλλη γλώσσα από αυτήν που έγραφαν.
Απαντά στο επιχείρημα ότι χωρίς αρχαία δεν υπάρχει επιστήμη: τότε κανένα έθνος χωρίς ελληνικά δεν θα φιλοσοφούσε.
Δέχεται δάνεια από τα αρχαία και από ξένες γλώσσες, αν προσαρμόζονται στους κανόνες της νέας γλώσσας, και νέες λέξεις χωρίς διπλή σημασία.
Δείχνει τον πλούτο της ζωντανής γλώσσας με τα πολλά παράγωγα και σύνθετα μιας μόνο λέξης, του «ποδάρι».
Ποια είναι η βασική θέση του Βηλαρά στην επιστολή;
Ότι πρέπει να γράφουμε στη γλώσσα που μιλάμε, γιατί μόνο έτσι μας καταλαβαίνουν οι ομόγλωσσοί μας. Ευγενική γλώσσα για αυτόν είναι εκείνη που εκφράζει τις ιδέες σύντομα, καθαρά και με χάρη, όχι εκείνη με τις αρχαΐζουσες καταλήξεις.
Ποιοι είναι οι «μακαρονιστάδες»;
Έτσι λέει ειρωνικά ο Βηλαράς τους λόγιους που φορτώνουν την κοινή γλώσσα με αρχαϊσμούς. Τους κατηγορεί ότι έχασαν τη μητρική τους γλώσσα στα σχολεία και ότι γράφουν μια γλώσσα που ούτε οι ίδιοι μιλούν.
Δέχεται ο Βηλαράς δάνεια από τα αρχαία ελληνικά;
Ναι, όσα χρειάζεται η γλώσσα, με τον όρο να προσαρμόζονται στην προφορά, στον τόνο και στις καταλήξεις της νέας γλώσσας, όπως η κόρη που δανείζεται ρούχο της μητέρας της και το φτιάχνει στα μέτρα της.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.