Ακριτικά τραγούδια: Ο αιχμάλωτον

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο αιχμάλωτος θυμάται την αρπαγή της έγκυας μάνας του, όταν οι εχθροί λεηλάτησαν τις εκκλησίες της Ρωμανίας.
2. Ο Εμίρ Αλής τον μεγαλώνει με φροντίδα, αλλά η μάνα του του λέει κρυφά ποιος είναι ο πατέρας και ο αδελφός του.
3. Μεγαλώνει, οπλίζεται και ξεκινά· τα αστέρια και το φεγγάρι του δείχνουν τον δρόμο.
4. Βρίσκει πατέρα και γιο σε σταυροδρόμι· ο αδελφός τον αγνοεί και μονομαχούν ώσπου σπάνε τα σπαθιά.
5. Ο πατέρας ξυπνά, ρωτά για την καταγωγή του ξένου και από την αφήγησή του τον αναγνωρίζει με δάκρυα χαράς.
6. Εύχεται να έρθει εχθρικό στράτευμα για να δοκιμάσει τους δυο γιους· το στράτευμα έρχεται και νικούν.
7. Ο αιχμάλωτος χαρίζει τη ζωή στον Εμίρ Αλή που τον ανάθρεψε.

Πρόσωπα

ο αιχμάλωτος

γιος του Ανδρόνικου, γεννημένος στην αιχμαλωσία

Ανδρόνικος

ο πατέρας, που αναγνωρίζει τον γιο του

Ξάντινος

ο αδελφός, που μονομαχεί με τον αιχμάλωτο

Εμίρ Αλής

Σαρακηνός που μεγάλωσε τον αιχμάλωτο

η μάνα

αιχμάλωτη, λέει κρυφά στον γιο την αλήθεια

Ν. Πολίτης

θεωρεί την παραλλαγή κοντά στο αρχέτυπο

Όροι

ποντιακή παραλλαγή

μορφή του τραγουδιού από τον Πόντο

αρχέτυπο

η πρώτη, αρχική μορφή ενός τραγουδιού

μονομαχία αδελφών

συχνό θέμα: αδέλφια που δεν γνωρίζονται

αναγνώριση

ο πατέρας καταλαβαίνει ποιος είναι ο ξένος

Ρωμανία

οι ελληνικές χώρες, το Βυζάντιο

έμποδος

έγκυος

πεσλέεβεν

έτρεφε

μουστουνίας

γροθιές

εγνέφιξεν

ξύπνησε

χτέθα

απόκτησα

γούλα

λαιμός

Καλομηνάς

ο μήνας Μάιος