Ο Διοκλητιανός και η αναδιοργάνωση της αυτοκρατορίας.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 284 έως 305 μ.Χ.

Γιατί

• Ο 3ος αιώνας αφήνει την αυτοκρατορία με στρατιωτικούς αυτοκράτορες, επιδρομές και νόμισμα χωρίς αξία.
• Η έκταση είναι πολύ μεγάλη για να την υπερασπιστεί ένας άνθρωπος σε δύο μέτωπα ταυτόχρονα.
• Η φορολογία δεν αποδίδει και ο στρατός πρέπει να πληρωθεί.

Τι έγινε

1. Ο Διοκλητιανός μοιράζει την εξουσία σε δύο Αυγούστους και δύο Καίσαρες. Αυτή είναι η τετραρχία.
2. Χωρίζει την πολιτική από τη στρατιωτική διοίκηση και πολλαπλασιάζει τις επαρχίες, ομαδοποιημένες σε διοικήσεις.
3. Στήνει νέο φορολογικό σύστημα με βάση τη γη και τα κεφάλια, με τακτική αποτίμηση της περιουσίας.
4. Το 301 εκδίδει το διάταγμα των ανώτατων τιμών για να σταματήσει τον πληθωρισμό. Αποτυγχάνει.
5. Η αυλή παίρνει ανατολική μορφή. Ο αυτοκράτορας δεν είναι πια princeps αλλά dominus, κύριος.
6. Από το 303 εξαπολύει τον σκληρότερο και τελευταίο διωγμό των χριστιανών.
7. Το 305 παραιτείται, πράγμα πρωτοφανές για Ρωμαίο αυτοκράτορα.

Τι άλλαξε

• Το κράτος επιβιώνει, αλλά συγκεντρωτικό, γραφειοκρατικό και βαριά φορολογημένο.
• Ο Κωνσταντίνος στηρίζεται σε αυτή τη βάση και την ολοκληρώνει.
• Η διαίρεση σε ανατολικό και δυτικό μισό γίνεται μόνιμη προοπτική.

Πρόσωπα

Διοκλητιανός

Αυτοκράτορας 284 έως 305. Παραιτήθηκε και αποσύρθηκε στο παλάτι του στο Σπλιτ.

Μαξιμιανός

Ο δεύτερος Αύγουστος, υπεύθυνος για τη Δύση.

Γαλέριος

Καίσαρας και ύστερα Αύγουστος. Πίσω από τον διωγμό των χριστιανών.

Όροι

τετραρχία

Η εξουσία των τεσσάρων: δύο Αύγουστοι, δύο Καίσαρες.

δομινάτο

Η μορφή της εξουσίας όπου ο αυτοκράτορας είναι κύριος και όχι πρώτος πολίτης.