Τον 3ο αι. μ.Χ. η αυτοκρατορία φθείρεται από μέσα και από έξω. Το μάθημα εξηγεί πώς ο στρατός παραμέρισε τη σύγκλητο, τι ήταν η στρατιωτική αναρχία και πώς επαρχίες όπως η Γαλατία και η Παλμύρα αποσπάστηκαν.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΚΕΦΑΛΑΙΟ VI15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 3ος αι. μ.Χ.
Γιατί
Η συγκυβέρνηση αυτοκράτορα και συγκλήτου ήταν από τη φύση της προβληματική: ο princeps ήθελε να επιβάλει τη θέλησή του και η σύγκλητος να τον περιορίσει.
Νέοι εξωτερικοί εχθροί δεν φοβούνταν πια τη Ρώμη.
Τι έγινε
Το πολίτευμα του Αυγούστου κράτησε δύο αιώνες, αλλά η σύγκρουση princeps και συγκλήτου φθείρει το κράτος.
Στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ. ο Σεπτίμιος Σεβήρος παραμέρισε τη σύγκλητο με τη στήριξη του στρατού.
Πραιτωριανοί και λεγεώνες επέβαλλαν δικούς τους αυτοκράτορες: η στρατιωτική αναρχία.
Ακόμη και το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.) δεν έφερε αποτέλεσμα· οι λαοί εξεγέρθηκαν.
Γαλατία, Ισπανία, Παννονία και άλλες επαρχίες ανακήρυξαν δικό τους αυτοκράτορα λόγω των βαρβαρικών επιδρομών.
Το βασίλειο της Παλμύρας επεκτάθηκε με τη Ζηνοβία (267-273 μ.Χ.).
Τι άλλαξε
Χάθηκαν η τάξη και η ασφάλεια της «ρωμαϊκής ειρήνης» και άρχισε η φθορά που οδήγησε στην παρακμή της αυτοκρατορίας.
Πρόσωπα
Σεπτίμιος Σεβήρος
«στρατιωτικός» αυτοκράτορας (193-211 μ.Χ.) που παραμέρισε τη σύγκλητο
Καρακάλλας
αυτοκράτορας που το 212 μ.Χ. πολιτογράφησε Ρωμαίους όλους τους ελεύθερους κατοίκους
Ζηνοβία
βασίλισσα της Παλμύρας με ελληνική παιδεία (267-273 μ.Χ.)
Βαλεριανός
αυτοκράτορας που αιχμαλωτίστηκε από τον Σαπώρη Α΄ το 260, κατά το παράθεμα
Αυρηλιανός
αυτοκράτορας που το 271 έκλεισε τη Ρώμη με τείχος, κατά το παράθεμα
Όροι
στρατιωτική αναρχία
ταυτόχρονη διεκδίκηση του θρόνου από πολλούς αυτοκράτορες που τους επέβαλλε ο στρατός
πραιτωριανοί
η φρουρά του αυτοκράτορα, που μαζί με τις λεγεώνες ανέβαζε αυτοκράτορες
λεγεώνα
ρωμαϊκή στρατιωτική μονάδα τριών έως έξι χιλιάδων στρατιωτών
Παλμύρα
βασίλειο σε όαση της συριακής ερήμου που αποσπάστηκε τον 3ο αι. μ.Χ.
Η κατάσταση του 3ου αι. μ.Χ. όπου ο στρατός, πραιτωριανοί ή επαρχιακές λεγεώνες, επέβαλλε τον ηγέτη που ήθελε, με αποτέλεσμα πολλοί αυτοκράτορες να διεκδικούν ταυτόχρονα τον θρόνο σε διαφορετικά σημεία της αυτοκρατορίας.
Ποια ήταν η Ζηνοβία;
Βασίλισσα της Παλμύρας, σε όαση της συριακής ερήμου, με πολλές ικανότητες και ελληνική παιδεία. Επί των ημερών της (267-273 μ.Χ.) το βασίλειο επεκτάθηκε και εκείνη φιλοδόξησε να αναστήσει το κράτος των Σελευκιδών.
Ποιοι ήταν οι λόγοι της κρίσης του 3ου αι. μ.Χ.;
Στο εσωτερικό, η κρίση του αυτοκρατορικού αξιώματος λόγω του στρατού, οι αποσχίσεις επαρχιών, οι επαναστάσεις και η οικονομική και κοινωνική κρίση. Στο εξωτερικό, νέοι εχθροί που παραβίαζαν τα σύνορα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.