απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
VI.1.3

Ο Ελληνισμός και η Ρώμη.

Στη ρωμαϊκή οικουμένη οι πολιτισμοί συγχωνεύτηκαν σε έναν ελληνορωμαϊκό πολιτισμό, με τη λατινική στη Δύση και την ελληνική στην Ανατολή. Το μάθημα παρουσιάζει τη Δεύτερη Σοφιστική, τους ιστορικούς, το μυθιστόρημα, τη φιλοσοφία και τις επιστήμες της εποχής.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1ος π.Χ. - 3ος αι. μ.Χ., κυρίως στους αυτοκρατορικούς χρόνους της ακμής

Γιατί

Τι έγινε

  1. Οι εθνικοί πολιτισμοί συγχωνεύτηκαν σε οικουμενικό ελληνορωμαϊκό πολιτισμό, με όργανο τη λατινική στη Δύση και την ελληνική στην Ανατολή.
  2. Φιλέλληνες αυτοκράτορες, όπως ο Αδριανός και ο Μάρκος Αυρήλιος, βοήθησαν στην ίδρυση σχολών νομικής και ρητορικής στην Ανατολή.
  3. Η Δεύτερη Σοφιστική έδωσε ρητορικούς λόγους σε κλασικό ύφος· ο Πλούταρχος έγραψε τους «Βίους» και τα «Ηθικά».
  4. Ιστορικοί: ο Τάκιτος στα λατινικά, και Έλληνες όπως ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς, ο Αππιανός, ο Δίων ο Κάσσιος, ο Αρριανός και ο περιηγητής Παυσανίας.
  5. Καλλιεργήθηκε το ερωτικό μυθιστόρημα («Δάφνις και Χλόη», «Λευκίππη και Κλειτοφών», «Αιθιοπικά»), ενώ ο Γιουβενάλης σατίριζε τη διαφθορά.
  6. Στη φιλοσοφία ξεχώρισαν οι Στωικοί Επίκτητος και Μάρκος Αυρήλιος και ο Πλωτίνος με τον νεοπλατωνισμό, που επηρέασαν τη χριστιανική σκέψη.
  7. Στις επιστήμες: η «Φυσική Ιστορία» του Πλίνιου του Πρεσβύτερου, τα «Γεωγραφικά» του Στράβωνα και οι ανατομικές έρευνες του Γαληνού.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Ηρώδης ο Αττικός
εκπρόσωπος της Δεύτερης Σοφιστικής και ευεργέτης της Αθήνας (Ωδείο, Παναθηναϊκό στάδιο)
Πλούταρχος
συγγραφέας των «Βίων» και των «Ηθικών», επηρεασμένος από τον Πλάτωνα
Τάκιτος
Λατίνος ιστορικός των αυτοκρατόρων του 1ου αι. μ.Χ.
Αρριανός
Έλληνας ιστορικός, συγγραφέας της «Αλεξάνδρου Ανάβασις»
Παυσανίας
συγγραφέας της «Ελλάδος Περιήγησις»
Μάρκος Αυρήλιος
αυτοκράτορας και στωικός φιλόσοφος, έγραψε στα ελληνικά «Τα εις εαυτόν»
Επίκτητος
στωικός φιλόσοφος με διδασκαλία ηθικού κηρύγματος
Πλωτίνος
εισηγητής του νεοπλατωνισμού τον 2ο αι. μ.Χ.
Γαληνός
γιατρός που προώθησε την ιατρική με ανατομικές έρευνες
Στράβων
συγγραφέας των «Γεωγραφικών»

Όροι

ελληνορωμαϊκός πολιτισμός
ο οικουμενικός πολιτισμός που προέκυψε από τη συγχώνευση των πολιτισμών της αυτοκρατορίας
Δεύτερη Σοφιστική
κίνηση Ελλήνων σοφιστών που πρόβαλλε την πνευματική υπεροχή των Ελλήνων απέναντι στη Ρώμη
σοφιστές
δάσκαλοι στις σχολές νομικής και ρητορικής, πληρωμένοι από το κράτος ή τις πόλεις
νεοπλατωνισμός
η διδασκαλία του Πλωτίνου, που βλέπει τον άνθρωπο ως σύνθετο ον από ύλη και πνεύμα
μυθιστόρημα
λογοτεχνικό είδος με πυρήνα μια ερωτική ιστορία και την επιθυμία φυγής από την πραγματικότητα
θρησκευτικός συγκρητισμός
η τεχνητή συνένωση ποικίλων θρησκευτικών δοξασιών

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν η Δεύτερη Σοφιστική;

Πνευματική κίνηση των αυτοκρατορικών χρόνων που πρόβαλλε την πνευματική υπεροχή των Ελλήνων απέναντι στην πολιτική κυριαρχία της Ρώμης. Οι σοφιστές της ήταν δάσκαλοι, ρήτορες και φιλόσοφοι που μιμούνταν τους κλασικούς· εκπρόσωποι ήταν ο Δίων ο Χρυσόστομος, ο Λουκιανός και ο Ηρώδης ο Αττικός.

Τι δίδασκε ο νεοπλατωνισμός του Πλωτίνου;

Στηρίχτηκε στη σκέψη του Πλάτωνα και είχε στο κέντρο τον άνθρωπο και τη δισυπόστατη φύση του: ο άνθρωπος είναι σύνθετο ον από ύλη και πνεύμα.

Γιατί οι απλοί άνθρωποι στράφηκαν στις ανατολικές θρησκείες;

Δεν είχαν πρόσβαση στη φιλοσοφία των μορφωμένων. Οι λατρείες της Ίσιδας, της Κυβέλης και του Μίθρα υπόσχονταν μια πιο ευτυχισμένη ζωή μετά τον θάνατο, με δικαιοσύνη για τους κατατρεγμένους.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

ΑκολούθησεΚοινοποίησε τη σελίδα