Έξι ενότητες για τους λαούς της Εγγύς Ανατολής, από τους Σουμέριους της 4ης χιλιετίας π.Χ. έως τον Μ. Αλέξανδρο, και όσα πρόσφεραν: γραφή, νόμους, αλφάβητο, μονοθεϊσμό.
Α΄ Λυκείου · Ιστορία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 4η χιλιετία π.Χ. έως τον 4ο αιώνα π.Χ.
Γιατί
Η άρδευση από τα νερά των ποταμών κάνει τις άγονες εκτάσεις εύφορες για σιτηρά.
Η καλλιέργεια αυτών των εκτάσεων γίνεται μόνο με ομαδική εργασία και με την επίβλεψη του κράτους.
Γραφή και επιστήμες στηρίζονται σε πρακτικές γνώσεις της καθημερινής δουλειάς, όπως η μέτρηση των χωραφιών.
Τι έγινε
Στη Μεσοποταμία διαδέχονται ο ένας τον άλλον Σουμέριοι, Ακκάδιοι, Βαβυλώνιοι και Ασσύριοι. Οι Σουμέριοι πρώτοι γράφουν σφηνοειδή γραφή και ο Χαμμουραμπί δίνει νομοθεσία στο κράτος του.
Στην Αίγυπτο ο Μήνης ενώνει την Άνω και την Κάτω Αίγυπτο, και ο φαραώ ενσαρκώνει τον θεό στη γη αλλά και το κράτος.
Οι Φοίνικες, λαός ναυτικός, ιδρύουν εμπορικές αποικίες σε όλη τη Μεσόγειο, με σπουδαιότερη την Καρχηδόνα, και οι Έλληνες παίρνουν το αλφάβητό τους.
Οι Εβραίοι αποκτούν τον Μωσαϊκό νόμο και μια μονοθεϊστική θρησκεία, τη σπουδαιότερη συμβολή τους στον πολιτισμό.
Οι Χετταίοι στη Μ. Ασία είναι ίσως οι πρώτοι που δούλεψαν τον σίδηρο και συγκρούονται με την Αίγυπτο στο Καντές.
Οι Πέρσες στήνουν αυτοκρατορία από τον Ινδό έως το Αιγαίο, με σατραπείες, βασιλική οδό και ανεκτική στάση προς τους κατακτημένους.
Τι άλλαξε
Οι Έλληνες υιοθετούν το φοινικικό αλφάβητο στα τέλη του 9ου ή στις αρχές του 8ου αι. π.Χ. και το προσαρμόζουν στη γλώσσα τους.
Η εβραϊκή μονοθεϊστική θρησκεία προετοιμάζει το έδαφος για τον Χριστιανισμό.
Η επέκταση των Περσών δυτικά του Αιγαίου τους φέρνει σε σύγκρουση με τους Έλληνες.
Πρόσωπα
Χαμμουραμπί
Ένωσε τους λαούς της Μεσοποταμίας με πρωτεύουσα τη Βαβυλώνα και έκανε την πρώτη κωδικοποίηση άγραφου δικαίου.
Μήνης
Ηγεμόνας της Άνω Αιγύπτου που ένωσε τα δύο βασίλεια σε ένα, με πρωτεύουσα τη Μέμφιδα.
Κύρος Β΄
Βασιλιάς των Περσών με τον οποίο αρχίζει η περσική αυτοκρατορία και καταλύεται το νέο Βαβυλωνιακό κράτος.
Δαρείος Α΄
Οργάνωσε την περσική αυτοκρατορία σε σατραπείες και θέλησε να την επεκτείνει στην Ευρώπη.
Όροι
σφηνοειδής γραφή
Γραφή των Σουμερίων με χαρακτήρες που μοιάζουν με σφήνες, πάνω σε πήλινες πινακίδες.
αλφάβητο
Φοινικικό σύστημα γραφής όπου κάθε σύμβολο αποδίδει έναν ήχο, με όνομα από τα δύο πρώτα, άλφα και βήτα.
σατραπεία
Μία από τις είκοσι διοικητικές επαρχίες της περσικής αυτοκρατορίας.
ζιγκουράτ
Οικοδόμημα σαν βαθμιδωτή πυραμίδα με τον ναό του θεού-προστάτη της πόλης στην κορυφή.
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποιοι λαοί μπαίνουν στην Εγγύς Ανατολή;
Οι λαοί της Μεσοποταμίας, οι Αιγύπτιοι, οι Φοίνικες, οι Εβραίοι, οι Χετταίοι και οι Μήδοι με τους Πέρσες.
Γιατί ξεκίνησαν όλα σε ποτάμια;
Η άρδευση από τα νερά του Τίγρη, του Ευφράτη και του Νείλου έκανε εύφορη μια άγονη γη. Αυτό ήθελε ομαδική εργασία και επίβλεψη από το κράτος, και η οργανωμένη παραγωγή έφερε πλεόνασμα και εμπόριο.
Τι πρόσφεραν αυτοί οι λαοί στον πολιτισμό;
Οι Σουμέριοι τη σφηνοειδή γραφή, ο Χαμμουραμπί την πρώτη κωδικοποίηση άγραφου δικαίου, οι Φοίνικες το αλφάβητο και οι Εβραίοι μια μονοθεϊστική θρησκεία που προετοίμασε τον Χριστιανισμό.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.