Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 4η χιλιετία π.Χ. έως τον 4ο αιώνα π.Χ.
Γιατί
Οι κοιλάδες του Τίγρη, του Ευφράτη και του Νείλου δίνουν σοδειά μεγαλύτερη από την ανάγκη.
Τα αρδευτικά έργα θέλουν πολλά χέρια και κάποιον να τα διατάξει.
Το πλεόνασμα πρέπει να μετρηθεί και να φυλαχτεί, και έτσι γεννιέται η γραφή.
Τι έγινε
Στη Μεσοποταμία διαδέχονται ο ένας τον άλλον Σουμέριοι, Ακκάδιοι, Βαβυλώνιοι και Ασσύριοι. Εκεί γράφεται η σφηνοειδής γραφή και ο κώδικας του Χαμουραμπί.
Στην Αίγυπτο ο Νείλος στηρίζει ένα ενιαίο κράτος με τον Φαραώ θεό και βασιλιά μαζί.
Οι Φοίνικες απλώνουν εμπόριο και αποικίες σε όλη τη Μεσόγειο και δίνουν στους Έλληνες το αλφάβητο.
Οι Εβραίοι διαμορφώνουν τον μονοθεϊσμό και τον γράφουν.
Οι Χετταίοι στη Μικρά Ασία δουλεύουν τον σίδηρο και συγκρούονται με την Αίγυπτο στο Καδές.
Οι Πέρσες ενώνουν όλη την Εγγύς Ανατολή σε μία αυτοκρατορία, με σατραπείες, βασιλική οδό και ανεξιθρησκία.
Τι άλλαξε
Γραφή, γραπτός νόμος και αλφάβητο περνούν στους Έλληνες και από εκεί στη Δύση.
Η περσική αυτοκρατορία φέρνει τον ελληνικό κόσμο αντιμέτωπο με μια δύναμη πολύ μεγαλύτερή του.
Πρόσωπα
Χαμουραμπί
Βασιλιάς της Βαβυλώνας. Ο κώδικάς του είναι ο πρώτος μεγάλος γραπτός νόμος που σώζεται.
Κύρος Β΄
Ίδρυσε την περσική αυτοκρατορία και άφησε τους λαούς της στη θρησκεία τους.
Δαρείος Α΄
Την οργάνωσε σε σατραπείες και την έστρεψε προς την Ελλάδα.
Όροι
σφηνοειδής γραφή
Σημάδια χαραγμένα με σφήνα σε πήλινη πινακίδα.
σατραπεία
Διοικητική περιφέρεια της περσικής αυτοκρατορίας.
ζιγκουράτ
Κλιμακωτός πύργος-ναός της Μεσοποταμίας.
Συχνές απορίες
Ποιοι λαοί μπαίνουν στην Εγγύς Ανατολή;
Μεσοποταμία, Αίγυπτος, Φοίνικες, Εβραίοι, Χετταίοι και Μήδοι με Πέρσες.
Γιατί ξεκίνησαν όλα σε ποτάμια;
Το νερό έδινε σοδειά μεγαλύτερη από όση χρειαζόταν η καλλιέργεια. Το πλεόνασμα θρέφει τεχνίτες, ιερείς και γραφείς, και τα αρδευτικά έργα απαιτούν οργάνωση.
Τι κρατάμε σήμερα από εκεί;
Τη γραφή, τον γραπτό νόμο, το αλφάβητο και τον μονοθεϊσμό.