απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α7

Ύφος - Επίπεδα Λόγου

Το κεφάλαιο εξηγεί ότι κάθε ομιλητής έχει το δικό του γλωσσικό ύφος και ότι, ανάλογα με την περίσταση, διαλέγει λέξεις από διαφορετικά επίπεδα λόγου: επίσημο, επιστημονικό, λαϊκό, λαϊκότροπο, λόγιο, λογοτεχνικό, οικείο, προφορικό.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΝΟΤΗΤΑ Α715 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Κάθε χρήστης της γλώσσας διαμορφώνει το δικό του ύφος με τις επιλογές του.
  2. Ανάλογα με την περίσταση διαλέγουμε επίπεδο λόγου, για να πετύχει η επικοινωνία.
  3. Επίσημο, επιστημονικό, λαϊκό, λαϊκότροπο, λόγιο, λογοτεχνικό, οικείο και προφορικό επίπεδο· και παιδικό, παρωχημένο, χυδαίο.
  4. Τα όρια ανάμεσα σε λαϊκότροπο και λογοτεχνικό, και ανάμεσα σε οικείο και προφορικό, δεν είναι πάντα καθαρά.
  5. Αφήγηση του ίδιου γεγονότος σε φίλους και ως ανταπόκριση σοβαρής εφημερίδας.
  6. Αντικατάσταση λαϊκών και οικείων φράσεων με λόγιες και επιθέτων με πιο επίσημα σε -ης.
  7. Λόγιες μετοχές με αναδιπλασιασμό σε στερεότυπες εκφράσεις (δεδηλωμένος, εσκεμμένος, ειλημμένος).
  8. Ενιαίο ύφος σε δημοσιογραφικό κείμενο και ειρωνικό ύφος σε συνέχεια κειμένου του Ουμπέρτο Έκο.

Όροι

ύφος
ο προσωπικός τρόπος χρήσης της γλώσσας
επίπεδο λόγου
ποικιλία λόγου που ταιριάζει σε περίσταση
επίσημο
λόγιες λέξεις υπηρεσιών και τελετών
επιστημονικό
λέξεις των επιστημών (συμβατός)
λαϊκό
αργκό, λόγος της πιάτσας
λαϊκότροπο
ευρέως διαλεκτικές λέξεις (κούτρα)
λόγιο
από καθαρεύουσα ή αρχαία (συνιστώ)
λογοτεχνικό
λέξεις της λογοτεχνίας (λιόγερμα)
οικείο
λόγος οικογένειας και φίλων (ρεζίλι)
προφορικό
λέξεις της ομιλίας (φαΐ)
παιδικό
λέξεις των μικρών παιδιών (νάνι)
παρωχημένο
λέξεις που δε λέγονται πια
ημιθανής
επίσημο για: μισοπεθαμένος
ημιτελής
επίσημο για: μισοτελειωμένος
ευφυής
επίσημο για: έξυπνος
σαφής
επίσημο για: ξεκάθαρος
δαπανώ
επίσημο για: ξοδεύω
διευθύνω
επίσημο για: κουμαντάρω
δωροδοκώ
επίσημο για: λαδώνω
αναζητώ
επίσημο για: ψάχνω

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το γλωσσικό ύφος;

Ο προσωπικός τρόπος με τον οποίο καθένας χρησιμοποιεί τη γλώσσα, με τις επιλογές που κάνει ανάμεσα στα μέσα που του προσφέρει.

Ποια επίπεδα λόγου διακρίνει το βιβλίο;

Επίσημο (παραπέμπω, κώλυμα), επιστημονικό (συμβατός), λαϊκό (αργκό), λαϊκότροπο (κούτρα), λόγιο (αντεπεξέρχομαι), λογοτεχνικό (λιόγερμα), οικείο (ρεζίλι) και προφορικό (φαΐ), καθώς και παιδικό, παρωχημένο και χυδαίο.

Πώς αλλάζω ύφος σε ένα κείμενο;

Αντικαθιστώ λαϊκές ή οικείες λέξεις και φράσεις με άλλες του επιπέδου που ταιριάζει, π.χ. ξοδεύω με δαπανώ ή μισοτελειωμένος με ημιτελής, για να είναι ενιαίο το ύφος.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.