Η εισαγωγή του βιβλίου παρουσιάζει τις Φυσικές Επιστήμες, τις μεθόδους τους και τη σχέση τους με την τεχνολογία και το περιβάλλον, και δίνει τα εργαλεία που χρειάζονται στη συνέχεια: μονόμετρα και διανυσματικά μεγέθη, το Διεθνές Σύστημα Μονάδων, μάζα, πυκνότητα και ρυθμό μεταβολής.
Α΄ Λυκείου · Φυσική · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι Φυσικές Επιστήμες (Φυσική, Χημεία, Βιολογία, Γεωλογία κ.ά.) περιγράφουν και ερμηνεύουν τα φαινόμενα· σήμερα κερδίζουν έδαφος τα διεπιστημονικά προγράμματα.
Η επιστήμη ξεκίνησε στη Βαβυλώνα, την Αίγυπτο και τις Ινδίες, πήρε λογική και πειραματική βάση στην αρχαία Ελλάδα και πέρασε μέσω Βυζαντίου και Αράβων στη μεσαιωνική Ευρώπη.
Μέθοδοι: παρατήρηση, υπόθεση και πείραμα (πειραματική επαγωγική), θεωρητική πρόβλεψη που ελέγχεται με πείραμα (παραγωγική), και δοκιμή και λάθος. Ο Γαλιλαίος έφερε τα μαθηματικά στη Φυσική.
Η τεχνολογία αξιοποιεί τη γνώση της επιστήμης για πρακτικά προϊόντα, αλλά φέρνει και προβλήματα: πυρηνικά απόβλητα, φαινόμενο του θερμοκηπίου, τρύπα του όζοντος· στόχος η βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη.
Μονόμετρα μεγέθη ορίζονται με αριθμό και μονάδα, διανυσματικά χρειάζονται και κατεύθυνση· παριστάνονται με βέλος υπό κλίμακα.
Το Διεθνές Σύστημα Μονάδων S.I. (1960) έχει επτά θεμελιώδεις μονάδες και προθέματα από atto (10⁻¹⁸) ως exa (10¹⁸)· οι διαστάσεις, π.χ. [υ] = [LT⁻¹], ελέγχουν αν ένας τύπος είναι σωστός.
Ο χρόνος μετριέται με τις περιοδικές κινήσεις της Γης και με ρολόγια, από την κλεψύδρα ως το ατομικό ρολόι καισίου· διακρίνεται σε φυσικό, βιολογικό και ψυχολογικό.
Μάζα είναι το μέτρο της αδράνειας και μετριέται με ζυγό· πυκνότητα d = m/V· μεταβολή ΔΦ = Φ − Φ0 και ρυθμός μεταβολής ΔΦ/Δt· γραφικές παραστάσεις από πίνακα τιμών.
Ποια η διαφορά μονόμετρου και διανυσματικού μεγέθους;
Ένα μονόμετρο μέγεθος, όπως ο χρόνος, η μάζα ή η θερμοκρασία, ορίζεται πλήρως με έναν αριθμό και μια μονάδα. Ένα διανυσματικό, όπως η μετατόπιση, η ταχύτητα ή η δύναμη, χρειάζεται και κατεύθυνση (διεύθυνση και φορά) και παριστάνεται με βέλος.
Ποιες είναι οι θεμελιώδεις μονάδες του S.I.;
Επτά: το μέτρο (m), το χιλιόγραμμο (kg), το δευτερόλεπτο (s), το αμπέρ (A), ο βαθμός Kelvin (K), το mol και η candela (cd).
Τι είναι ο ρυθμός μεταβολής ενός μεγέθους;
Το πηλίκο ΔΦ/Δt της μεταβολής του μεγέθους προς τον χρόνο που χρειάστηκε. Δείχνει πόσο αλλάζει το μέγεθος σε 1 s και είναι θετικός όταν το μέγεθος αυξάνεται, αρνητικός όταν μειώνεται.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.