Το κεφάλαιο γνωρίζει τα είδη κακόβουλου λογισμικού και τους τρόπους προστασίας, τους κανόνες για ασφαλείς ηλεκτρονικές συναλλαγές, το επιβλαβές περιεχόμενο και τα επικίνδυνα μηνύματα, την κριτική αξιολόγηση των πληροφοριών, τα πνευματικά δικαιώματα και την πειρατεία, και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣΚΕΦ. 1615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα αρχεία κινδυνεύουν από βλάβες, από κακόβουλο λογισμικό (malware) και από επιθέσεις. Είδη malware: ιός, σκουλήκι, δούρειος ίππος και λογισμικό κατασκοπίας (spyware), που στέλνει τη δραστηριότητά μας σε τρίτους για διαφημίσεις.
Οι ιοί διαδίδονται κυρίως μέσω δικτύου, π.χ. με συνημμένα email, και λιγότερο μέσω φορητών μέσων αποθήκευσης.
Προστασία: ενημερώσεις του ΛΣ και των εφαρμογών, ρυθμίσεις ασφαλείας στον φυλλομετρητή, προσοχή σε ιστότοπους, λήψεις και άγνωστα συνημμένα, antivirus με ενημερωμένους ορισμούς ιών και τείχος προστασίας (firewall). Επειδή καμία προστασία δεν είναι απόλυτη, κρατάμε αντίγραφα ασφαλείας.
Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές με το Δημόσιο, τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις είναι γρήγορες και διαθέσιμες όλο το εικοσιτετράωρο, αλλά θέλουν έλεγχο της αξιοπιστίας του ιστοτόπου και σύνδεση https.
Για το επιβλαβές ή παράνομο περιεχόμενο βοηθούν τα φίλτρα και ο γονικός έλεγχος· για τα παιχνίδια υπάρχουν οι ηλικιακές ετικέτες PEGI. Στο email κινδυνεύουμε από ιούς, phishing και spam.
Δεν είναι όλες οι πληροφορίες του Διαδικτύου αξιόπιστες: τις διασταυρώνουμε, προτιμάμε έγκυρους ιστότοπους και ελέγχουμε συγγραφέα, σκοπό, παραπομπές και ενημέρωση της σελίδας.
Το υλικό του Διαδικτύου προστατεύεται από την πνευματική ιδιοκτησία· αναφέρουμε τις πηγές μας ή ζητάμε άδεια. Η πειρατεία λογισμικού είναι παράνομη και το πειρατικό πρόγραμμα μπορεί να κρύβει malware, δεν ενημερώνεται και δεν έχει υποστήριξη.
Προσωπικά δεδομένα είναι όσα μας χαρακτηρίζουν, όπως όνομα, διεύθυνση, φωτογραφίες, email και κωδικοί· κάποια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα, όπως θρήσκευμα και πολιτικές πεποιθήσεις. Τα cookies αποθηκεύουν πληροφορίες μιας σελίδας στον υπολογιστή μας.
Ποια η διαφορά ιού, σκουληκιού και δούρειου ίππου;
Ο ιός κολλά σε ένα πρόγραμμα ή αρχείο και ενεργοποιείται όταν αυτό ανοίξει, προκαλώντας δυσλειτουργίες ή καταστροφή αρχείων. Το σκουλήκι αναπαράγεται μόνο του μέσω δικτύων και καθυστερεί τον υπολογιστή και τη σύνδεση. Ο δούρειος ίππος μοιάζει με χρήσιμο πρόγραμμα, δεν αναπαράγεται, αλλά δίνει σε άλλον τον έλεγχο του υπολογιστή.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια σελίδα συναλλαγών είναι ασφαλής;
Ένας αξιόπιστος ιστότοπος δείχνει καθαρά ποιος είναι ο φορέας και πώς επικοινωνούμε, και έχει όρους χρήσης, πολιτική απορρήτου, τρόπους πληρωμής και πολιτική επιστροφών. Η σύνδεση πρέπει να γίνεται με SSL: η διεύθυνση ξεκινά με https://, όπου το s σημαίνει secure.
Πώς προστατεύουμε τα προσωπικά μας δεδομένα;
Δημοσιεύουμε όσο το δυνατόν λιγότερα, γιατί ό,τι ανεβαίνει δύσκολα σβήνεται· αποφεύγουμε άγνωστους ιστότοπους και διαβάζουμε την πολιτική απορρήτου· χρησιμοποιούμε ψευδώνυμο στις συνομιλίες· διαλέγουμε ισχυρούς κωδικούς· και έχουμε λογισμικό ασφαλείας. Κανείς δεν πρέπει να χρησιμοποιεί τα δεδομένα μας χωρίς τη συγκατάθεσή μας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.