Το κεφάλαιο εξηγεί τι είναι τα πνευματικά δικαιώματα και οι άδειες χρήσης στον ψηφιακό κόσμο και εξετάζει τις θετικές και αρνητικές συνέπειες της Πληροφορικής στην κοινωνία, από την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ως το ψηφιακό χάσμα.
Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣΚΕΦ. 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Πνευματικό δικαίωμα αποκτά ο δημιουργός ενός πρωτότυπου έργου (λογοτεχνικού, μουσικού, φωτογραφικού, λογισμικού κ.ά.). Ο νόμος το προστατεύει για ορισμένο χρόνο, με εξαιρέσεις όπως το αντίγραφο ασφαλείας ή μικρό απόσπασμα για εκπαίδευση.
Κάθε πρόγραμμα έχει άδεια χρήσης, συνήθως με μοναδικό κωδικό για κάθε νόμιμο αντίτυπο.
Τεχνικά μέτρα κατά της παράνομης αντιγραφής: ζώνες χωρών στα DVD, έλεγχος του κωδικού μέσω Διαδικτύου, κλειδί υλικού HASP USB, καθώς και τέλος πνευματικών δικαιωμάτων στα εγγράψιμα CD και DVD.
Εναλλακτικά, πολλοί δημιουργοί διαθέτουν ελεύθερα τα έργα τους· στο λογισμικό υπάρχουν οι άδειες copyleft και Creative Commons και στο άκρο το κοινό κτήμα (public domain).
Θετικές επιπτώσεις: πρόοδος άλλων επιστημών με προσομοιώσεις, προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία (ανάγνωση κειμένου, μεγέθυνση, υπότιτλοι), πρόσβαση στη γνώση, επικοινωνία χωρίς όρια, ηλεκτρονική διακυβέρνηση.
Αλλάζει και η νοοτροπία: μετρά λιγότερο να ξέρεις κάτι και περισσότερο να ξέρεις πού θα το βρεις και να κρίνεις την αξιοπιστία της πηγής.
Αρνητικές επιπτώσεις: τεχνοφοβία και ψηφιακό χάσμα, παραπληροφόρηση και λογοκρισία, ηλεκτρονικό έγκλημα όπως απάτες και υποκλοπή δεδομένων, ηλεκτρονικός εκφοβισμός.
Πρόσωπα
Μαρκ Πρένσκι
σε άρθρο του 2001 ονόμασε «ψηφιακούς ιθαγενείς» τη γενιά που μεγάλωσε με την τεχνολογία και «ψηφιακούς μετανάστες» τους γονείς τους
Γιατί τα πνευματικά δικαιώματα δυσκολεύουν στον ψηφιακό κόσμο;
Επειδή ένα ψηφιακό έργο αντιγράφεται και διαδίδεται πολύ εύκολα και σχεδόν χωρίς κόστος. Ένα αρχείο mp3 μπορεί να γίνει χιλιάδες αντίγραφα σε δευτερόλεπτα χωρίς ο δημιουργός να πληρωθεί, και η εύκολη ψηφιοποίηση φέρνει στο ίδιο πρόβλημα και τα αναλογικά έργα.
Τι διαφέρει η άδεια copyleft από το copyright;
Το copyright κρατά όλα τα δικαιώματα στον δημιουργό. Το copyleft επιτρέπει να κατεβάσεις, να αλλάξεις και να διανείμεις ένα πρόγραμμα, με τον όρο ότι και η δική σου διανομή θα έχει την ίδια άδεια. Οι άδειες Creative Commons εξελίσσουν την ιδέα: ο δημιουργός δηλώνει ποια δικαιώματα κρατά.
Τι είναι το ψηφιακό χάσμα;
Η απόσταση ανάμεσα σε όσους χρησιμοποιούν άνετα τις νέες τεχνολογίες και σε όσους μένουν έξω από αυτές, είτε επειδή μεγάλωσαν πριν τον ψηφιακό κόσμο είτε επειδή δεν έχουν πρόσβαση. Κατά το βιβλίο, μόνο περίπου το 39% των ανθρώπων του πλανήτη είχε πρόσβαση στο Διαδίκτυο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.