απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.6

Ξενοφώντος Ελληνικά, βιβλίο 2ο, Κεφάλαιο 3, § 17-56

Η δίκη και ο θάνατος του Θηραμένη: η Βουλή φαίνεται να πείθεται από την απολογία του, ο Κριτίας φέρνει οπλισμένους νεαρούς, τον σβήνει από τον κατάλογο των Τρισχιλίων και τον στέλνει στον θάνατο, ενώ εκείνος κρατά ως το τέλος την ψυχραιμία και το χιούμορ του.

Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΜΕΡΟΣ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Περίληψη §17-49: οι αυθαιρεσίες πληθαίνουν· ο Κριτίας διαλέγει τρεις χιλιάδες πολίτες για την εξουσία, αφοπλίζει τους υπόλοιπους και κυριαρχεί η τρομοκρατία.
  2. Ο Θηραμένης αντιδρά, οι αντίπαλοί του τον συκοφαντούν στους βουλευτές και ο Κριτίας τον κατηγορεί στη Βουλή ως αναξιόπιστο «κόθορνο» και προδότη· ο Θηραμένης απολογείται.
  3. Η Βουλή δείχνει ότι συμφωνεί με τον Θηραμένη· ο Κριτίας, που δεν ανέχεται να γλιτώσει, βάζει νεαρούς με εγχειρίδια στα κιγκλιδώματα.
  4. Κατά τους νέους νόμους οι Τρισχίλιοι θανατώνονται μόνο με ψήφο της Βουλής, οι υπόλοιποι με απόφαση των Τριάκοντα· ο Κριτίας σβήνει το όνομα του Θηραμένη από τον κατάλογο.
  5. Ο Θηραμένης πηδά στην ιερή εστία και ζητά να κριθεί κατά τον νόμο· προειδοποιεί τους βουλευτές ότι και τα δικά τους ονόματα σβήνονται εύκολα.
  6. Οι Ένδεκα, με επικεφαλής τον Σάτυρο, τον σέρνουν από τον βωμό· η Βουλή σωπαίνει από φόβο.
  7. Ο Θηραμένης φωνάζει στην αγορά για όσα παθαίνει, πίνει το κώνειο και αφιερώνει ειρωνικά την τελευταία σταγόνα στον Κριτία.
  8. Κατά τα σχόλια, η σκηνή δείχνει κρίση όχι μόνο πολιτική: παραβιάζονται ωμά και ο νόμος και η ευσέβεια.

Πρόσωπα

Θηραμένης
μέλος των Τριάκοντα, καταδικάζεται
Κριτίας
ο αρχηγός των ακραίων, ο κατήγορος
Σάτυρος
αρχηγός των Ένδεκα, θρασύς
Οι Ένδεκα
άρχοντες των φυλακών και των εκτελέσεων
Οι Τρισχίλιοι
οι πολίτες του καταλόγου των ολιγαρχικών
J. de Romilly
μελέτησε τον νόμο στην ελληνική σκέψη

Όροι

κατάλογος
οι τρεις χιλιάδες με πολιτικά δικαιώματα
δρύφακτα
κιγκλιδώματα γύρω από τους βουλευτές
ἱκέτης
όποιος καταφεύγει σε βωμό για προστασία
ἑστία
ο ιερός βωμός του Βουλευτηρίου
κώνειον
δηλητήριο για τους καταδίκους
κότταβος
παιχνίδι των συμποσίων με το κρασί
κόθορνος
αναξιόπιστος πολιτικός (ως παρατσούκλι)
καλὸς κἀγαθός
το αριστοκρατικό ιδεώδες
προστάτης
ηγέτης
λυμαίνομαι
καταστρέφω, βλάπτω
εὐεξάλειπτος
αυτός που σβήνεται εύκολα
ἀναφεύγω
γλιτώνω
ἀγαστός
θαυμαστός
συνδοκοῦν
αιτιατική απόλυτη: με κοινή απόφαση
ἐκεῖνοι εἰσελθόντες
ονομαστική απόλυτη
τὸ παιγνιῶδες
το χιούμορ, η ετοιμότητα του πνεύματος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς κατάφερε ο Κριτίας να καταδικαστεί ο Θηραμένης;

Όταν είδε ότι η Βουλή επιδοκίμαζε την απολογία του Θηραμένη, έβαλε νεαρούς με εγχειρίδια να σταθούν φανερά στα κιγκλιδώματα. Ύστερα έσβησε τον Θηραμένη από τον κατάλογο των Τρισχιλίων, οπότε κατά τους νέους νόμους μπορούσαν να τον θανατώσουν οι Τριάκοντα χωρίς ψήφο της Βουλής.

Γιατί ο Θηραμένης κατέφυγε στον βωμό;

Ο ικέτης που καταφεύγει σε βωμό θεωρούνταν ιερός και η βίαιη απομάκρυνσή του μεγάλη ασέβεια. Ο Θηραμένης ήξερε ότι ο βωμός δεν θα τον έσωζε, ήθελε όμως να δείξει ότι οι Τριάκοντα ήταν και άδικοι απέναντι στους ανθρώπους και ασεβείς απέναντι στους θεούς.

Τι θαυμάζει ο Ξενοφών στον Θηραμένη;

Όχι τα ίδια τα αποφθέγματά του, αλλά ότι μπροστά στον θάνατο δεν έχασε ούτε τη φρόνηση ούτε το χιούμορ του. Ήπιε το κώνειο και πέταξε το υπόλοιπο σαν στο παιχνίδι του κότταβου, αφιερώνοντάς το ειρωνικά στον «ωραίο» Κριτία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.