απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3

Εξισώσεις

Το κεφάλαιο λύνει γενικά την εξίσωση αx + β = 0, την εξίσωση xν = α και την εξίσωση δευτέρου βαθμού με τη διακρίνουσα, και δείχνει πώς άλλες εξισώσεις ανάγονται σε αυτές.

Α΄ Λυκείου · Άλγεβρα · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η αx + β = 0 γράφεται αx = −β. Με α ≠ 0 έχει μοναδική ρίζα x = −β/α· με α = 0 είναι αδύνατη (β ≠ 0) ή ταυτότητα (β = 0).
  2. Όταν οι συντελεστές περιέχουν παράμετρο, π.χ. λ, εξετάζουμε χωριστά τις τιμές της που μηδενίζουν τον συντελεστή του x και τις υπόλοιπες.
  3. Εξισώσεις με κλάσματα ή απόλυτες τιμές ανάγονται σε πρωτοβάθμιες. Στις κλασματικές βάζουμε πρώτα περιορισμούς ώστε κανένας παρονομαστής να μη μηδενίζεται· η |f(x)| = |g(x)| σπάει σε f(x) = g(x) ή f(x) = −g(x).
  4. Η xν = α με α > 0 έχει μία ρίζα ⁿ√α αν ν περιττός και δύο, ±ⁿ√α, αν ν άρτιος. Με α < 0 έχει μία ρίζα −ⁿ√|α| αν ν περιττός και καμία αν ν άρτιος.
  5. Η αx² + βx + γ = 0 (α ≠ 0) λύνεται με συμπλήρωση τετραγώνου. Η διακρίνουσα Δ = β² − 4αγ δίνει δύο ρίζες (Δ > 0), μία διπλή (Δ = 0) ή καμία (Δ < 0).
  6. Τύποι Vieta: S = x₁ + x₂ = −β/α και P = x₁x₂ = γ/α. Η εξίσωση με άθροισμα ριζών S και γινόμενο P είναι η x² − Sx + P = 0.
  7. Εξισώσεις όπως η x² − 2|x| − 3 = 0 ή οι διτετράγωνες αx⁴ + βx² + γ = 0 λύνονται με βοηθητικό άγνωστο (ω = |x| ή ω = x²), κρατώντας μόνο τις δεκτές τιμές του.
  8. Σε ένα πρόβλημα ελέγχουμε πάντα αν οι λύσεις που βρήκαμε είναι λογικές για την κατάσταση που περιγράφει.

Πρόσωπα

Sridhara
Ινδός μαθηματικός (περίπου 1025) στον οποίο αποδίδεται μέθοδος λύσης της δευτεροβάθμιας
Vieta
έδωσε τους τύπους για άθροισμα και γινόμενο ριζών και μέθοδο λύσης με αντικατάσταση
Thomas Harriot
έλυσε τη δευτεροβάθμια με παραγοντοποίηση
Cardano και Girard
πρότειναν τη χρήση αρνητικών και μιγαδικών ριζών

Όροι

εξίσωση 1ου βαθμού
αx + β = 0
ρίζα εξίσωσης
μια λύση της εξίσωσης
μοναδική λύση της αx + β = 0
x = −β/α, όταν α ≠ 0
αδύνατη εξίσωση
δεν έχει καμία λύση, π.χ. 0x = 3
ταυτότητα (0x = 0)
αληθεύει για κάθε πραγματικό x
παραμετρική εξίσωση
συντελεστές που εξαρτώνται από παράμετρο
|f(x)| = |g(x)|
f(x) = g(x) ή f(x) = −g(x)
xν = α, α > 0, ν περιττός
μία λύση: x = ⁿ√α
xν = α, α > 0, ν άρτιος
δύο λύσεις: x = ±ⁿ√α
xν = α, α < 0, ν περιττός
μία λύση: x = −ⁿ√|α|
xν = α, α < 0, ν άρτιος
αδύνατη
εξίσωση 2ου βαθμού
αx² + βx + γ = 0, με α ≠ 0
διακρίνουσα
Δ = β² − 4αγ
Δ > 0
δύο άνισες ρίζες x = (−β ± √Δ)/2α
Δ = 0
μία διπλή ρίζα x = −β/2α
Δ < 0
καμία πραγματική ρίζα
άθροισμα ριζών S
x₁ + x₂ = −β/α
γινόμενο ριζών P
x₁ · x₂ = γ/α
εξίσωση από S και P
x² − Sx + P = 0
διτετράγωνη εξίσωση
αx⁴ + βx² + γ = 0, με α ≠ 0

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πότε η εξίσωση αx + β = 0 είναι αδύνατη και πότε ταυτότητα;

Αν α ≠ 0 έχει μία μόνο λύση, x = −β/α. Αν α = 0 και β ≠ 0 γίνεται 0x = −β και δεν έχει λύση (αδύνατη). Αν α = 0 και β = 0 γίνεται 0x = 0 και αληθεύει για κάθε x (ταυτότητα).

Τι δείχνει η διακρίνουσα Δ = β² − 4αγ;

Δείχνει πόσες πραγματικές ρίζες έχει η αx² + βx + γ = 0 με α ≠ 0: αν Δ > 0 δύο άνισες, x = (−β ± √Δ)/2α· αν Δ = 0 μία διπλή, x = −β/2α· αν Δ < 0 καμία, η εξίσωση είναι αδύνατη στο ℝ.

Τι λένε οι τύποι Vieta;

Για τις ρίζες x₁, x₂ της αx² + βx + γ = 0 το άθροισμα είναι S = −β/α και το γινόμενο P = γ/α. Έτσι, αν ξέρουμε S και P, φτιάχνουμε την εξίσωση x² − Sx + P = 0.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.