απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.1

Εικαστικά και μουσική... μουσική και εικαστικά

Οι συνθέτες προσπαθούσαν πάντα να ζωγραφίσουν με ήχους, και οι ζωγράφοι να δουν μουσική στα χρώματα. Η ενότητα δείχνει πώς οι δύο τέχνες εμπνέουν η μία την άλλη από τον 16ο αιώνα ως τον 20ό.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΜΟΥΣΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η μουσική εκφράζει συναισθήματα και ιδέες, αλλά οι συνθέτες θέλουν συχνά να «ζωγραφίσουν» εικόνες, κάτι που ανήκει παραδοσιακά στα εικαστικά.
  2. Οι ήχοι περιγράφονται με εικαστικά επίθετα: φωτεινοί, σκοτεινοί, οξείς, κούφιοι.
  3. Τον 16ο και 17ο αιώνα η μουσική μιμείται τη φύση και ένα έργο κρίνεται από το πόσο πιστά το κάνει.
  4. Μετά τα μέσα του 18ου αιώνα βαραίνουν τα συναισθήματα: ο Μπετόβεν λέει την 6η Συμφωνία του έκφραση αισθημάτων περισσότερο παρά ζωγραφική.
  5. Από τα μέσα του 19ου αιώνα οι συνθέτες ψάχνουν τη σχέση ήχου, χρώματος και φωτός.
  6. Τον 20ό αιώνα συνθέτες και ζωγράφοι συνεργάζονται: Ντεμπισί και Μποτιτσέλι, Μπρακ και Ντεμπισί, Σαίνμπεργκ και Καντίνσκι, Κέιτζ και Ντισάν.

Πρόσωπα

Λούντβιχ βαν Μπετόβεν
«Ποιμενική», η 6η Συμφωνία (1808)
Μόντεστ Μουσόργκσκι
«Εικόνες από μια Έκθεση» (1874)
Βίκτορ Χάρτμαν
ζωγράφος που ενέπνευσε τον Μουσόργκσκι
Βασίλι Καντίνσκι
ζωγράφος και μουσικός, χρώμα και ήχος
Κλοντ Ντεμπισί
εμπνεύστηκε από την «Άνοιξη» του Μποτιτσέλι
Σάντρο Μποτιτσέλι
ζωγράφος της «Άνοιξης»
Ζορζ Μπρακ
ζωγράφος, εμπνεύστηκε από τον Ντεμπισί
Άρνολντ Σαίνμπεργκ
αντάλλασσε ιδέες με τον Καντίνσκι
Τζον Κέιτζ
συνθέτης, φίλος του Μαρσέλ Ντισάν
Μαρσέλ Ντισάν
εικαστικός καλλιτέχνης
Πάμπλο Πικάσο
«Μαντολίνο και κιθάρα»
Σαλβαδόρ Νταλί
«Η κόκκινη ορχήστρα»
Πάουλ Κλέε
«Αρχαίος ήχος»

Όροι

μουσική απεικόνιση
αναπαράσταση εικόνων με ήχους
απεικονιστική μουσική
μουσική που «ζωγραφίζει» μια εικόνα
εικαστικές τέχνες
ζωγραφική, γλυπτική και συγγενείς τέχνες
«ζωντανοί πίνακες»
πώς έβλεπαν τα συμφωνικά έργα
«Ποιμενική Συμφωνία»
η 6η Συμφωνία του Μπετόβεν
«Εικόνες από μια Έκθεση»
έργο για πιάνο του Μουσόργκσκι
«περίπατοι»
τα ενδιάμεσα μέρη στις «Εικόνες»
χρωματικός τόνος
κατά Καντίνσκι αντιστοιχεί στη χροιά
απόχρωση
κατά Καντίνσκι αντιστοιχεί στο τονικό ύψος
χρωματική καθαρότητα
κατά Καντίνσκι αντιστοιχεί στην ένταση
χροιά
η προσωπικότητα ενός ήχου
ανοιχτό μπλε
για τον Καντίνσκι ακούγεται σαν αυλός
σκούρο μπλε
για τον Καντίνσκι ακούγεται σαν τσέλο
αφηρημένη ζωγραφική
δεν δείχνει τον κόσμο ρεαλιστικά

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι η μουσική απεικόνιση;

Είναι η αναπαράσταση εικόνων με ήχους: σκηνές, χαρακτήρες ή τοπία της φύσης αποδίδονται με μουσικά μέσα. Εμπνέεται από τη φύση, συχνά όμως και από πίνακες ζωγραφικής.

Ποιο είναι ένα γνωστό έργο απεικονιστικής μουσικής;

Το έργο για πιάνο «Εικόνες από μια Έκθεση» του Μουσόργκσκι (1874), γραμμένο μετά από μια έκθεση του ζωγράφου Χάρτμαν. Έχει δέκα μουσικούς «πίνακες» και ανάμεσά τους πέντε «περιπάτους».

Πώς συνδέει ο Καντίνσκι το χρώμα με τον ήχο;

Ο Καντίνσκι, ζωγράφος και μουσικός, έδεσε τη χροιά με τον χρωματικό τόνο, το τονικό ύψος με την απόχρωση και την ένταση με την καθαρότητα του χρώματος. Έλεγε ότι όταν έβλεπε χρώμα άκουγε μουσική, και έδινε σε κάθε χρώμα τον ήχο ενός οργάνου.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.