απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.1

Μουσικοί πειραματισμοί και ανατροπές

Ο 20ός αιώνας άλλαξε ριζικά τη μουσική: οι συνθέτες άφησαν το σύστημα μείζονας και ελάσσονας, δοκίμασαν νέους κανόνες σύνθεσης και έβαλαν στο παιχνίδι το τυχαίο και τον ηλεκτρονικό ήχο.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΜΟΥΣΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στις αρχές του 20ού αιώνα άλλαξαν πολλά στην επιστήμη και στην τέχνη: σχετικότητα, ψυχανάλυση, κυβισμός, αφηρημένη ζωγραφική.
  2. Το ηχόχρωμα γίνεται βασικό στοιχείο της σύνθεσης και δίνει σε κάθε έργο ποικιλία και διάθεση.
  3. Οι συνθέτες αφήνουν το τονικό σύστημα μείζονας και ελάσσονας και χρησιμοποιούν νέες κλίμακες, με ήχο συχνά μυστηριώδη.
  4. Ο σταθερός παλμός χάνεται· μπαίνουν σύνθετοι ρυθμοί και πολλά ρυθμικά σχήματα μαζί. Η μελωδία μπορεί να λείπει εντελώς.
  5. Η μαγνητοταινία, ο υπολογιστής και ο συνθετητής επιτρέπουν στον συνθέτη να φτιάχνει τους δικούς του ήχους.
  6. Τάσεις του αιώνα: ο μινιμαλισμός, η ατονική μουσική, ο σειραϊσμός, ο δωδεκαφθογγισμός, η αλεατορική μουσική.
  7. Στο «Fontana Mix» του Κέιτζ ο εκτελεστής παίρνει ένα μοντέλο από διάφανα φύλλα και γραμμές αντί για συνηθισμένη παρτιτούρα.

Πρόσωπα

Άλμπερτ Αϊνστάιν
διατύπωσε τη θεωρία της σχετικότητας
Σίγκμουντ Φρόιντ
δημιουργός της ψυχανάλυσης
Πάμπλο Πικάσο
ανέπτυξε τον κυβισμό
Βασίλι Καντίνσκι
ζωγράφος της αφηρημένης τέχνης
Κλοντ Ντεμπισί
έφερε τον ιμπρεσιονισμό στη μουσική
Ιγκόρ Στραβίνσκι
«Το πουλί της φωτιάς», «Ιεροτελεστία της Άνοιξης»
Άρνολντ Σαίνμπεργκ
δημιουργός του δωδεκαφθογγισμού
Άλμπαν Μπεργκ
μέλος της Δεύτερης Σχολής της Βιέννης
Άντον Βέμπερν
μέλος της Δεύτερης Σχολής της Βιέννης
Μπέλα Μπάρτοκ
πρωτοπόρος συνθέτης του 20ού αιώνα
Τζορτζ Γκέρσουιν
πρωτοπόρος συνθέτης του 20ού αιώνα
Άαρον Κόπλαντ
πρωτοπόρος συνθέτης του 20ού αιώνα
Τζον Κέιτζ
συνθέτης του «Fontana Mix» (1958)
Καρλχάιντς Στοκχάουζεν
συνθέτης αλεατορικής μουσικής
Φίλιπ Γκλας
μινιμαλιστής, μουσική για το «Κογιανισκάτσι»
Πολ Γκρίφιθς
συγγραφέας και μουσικοκριτικός

Όροι

ατονική μουσική
μουσική χωρίς σταθερό τονικό κέντρο
παντονική
όρος του Σαίνμπεργκ για την ατονική
τονικό κέντρο
η βασική συγχορδία ενός έργου
δωδεκαφθογγισμός
σύνθεση με 12 ισότιμους φθόγγους
σειραϊσμός
στοιχεία του ήχου σε σταθερές σειρές
αλεατορική μουσική
μουσική που αφήνει χώρο στο τυχαίο
alea
λατινική λέξη: κύβος, ζάρι
μινιμαλισμός
μικρά σχήματα που επαναλαμβάνονται
χρωματικό ύφος
χρήση πολλών ή όλων των χρωματικών φθόγγων
ηχόχρωμα
η χροιά, κύριο στοιχείο στον 20ό αιώνα
συνθετητής
όργανο που φτιάχνει ήχους ηλεκτρονικά
γραφική παρτιτούρα
γραφή με σχέδια αντί για νότες
Δεύτερη Σχολή της Βιέννης
Σαίνμπεργκ, Μπεργκ και Βέμπερν
τροπική τονικότητα
βασίζεται στους εκκλησιαστικούς τρόπους
κυβισμός
ζωγραφική με πολλές οπτικές γωνίες μαζί

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι η ατονική μουσική;

Είναι μουσική χωρίς ένα σταθερό τονικό κέντρο, δηλαδή χωρίς μια βασική συγχορδία γύρω από την οποία κινείται η μελωδία. Οι συγχορδίες κινούνται όπως θέλει ο συνθέτης και ακούγεται συχνά διάφωνη. Ο Σαίνμπεργκ την έλεγε «παντονική», γιατί όλες οι τονικότητες μετρούν το ίδιο.

Σε τι διαφέρει ο δωδεκαφθογγισμός από τον σειραϊσμό;

Στον δωδεκαφθογγισμό, που επινόησε ο Σαίνμπεργκ, το έργο στηρίζεται και στους δώδεκα φθόγγους της χρωματικής κλίμακας, που είναι όλοι ισότιμοι. Ο σειραϊσμός τον προχωρά: οργανώνει σε σταθερές σειρές και άλλα στοιχεία, όπως τη διάρκεια, τη δυναμική και το ηχόχρωμα, και η σειρά λειτουργεί σαν θέμα του έργου.

Τι είναι η αλεατορική μουσική και τι ο μινιμαλισμός;

Η αλεατορική μουσική (από το λατινικό alea, ζάρι) αφήνει μέρος της σύνθεσης ή της εκτέλεσης στην τύχη και συχνά γράφεται με σχέδια. Ο μινιμαλισμός ήρθε ως αντίδραση, γύρω στη δεκαετία του '60, με απλές τονικότητες, μικρά σχήματα που επαναλαμβάνονται και πολύ αργή εξέλιξη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.