Απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Ο Ζητιάνος» (1896) του Ανδρέα Καρκαβίτσα: σε ένα χωριό της Ρούμελης οι γέροι εκπαιδεύουν τα παιδιά στη ζητιανιά και στην εξαπάτηση, και ο μικρός Τζιριτόκωστας ξεχωρίζει ως ο πιο ταλαντούχος.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 715 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Γιατί
Στο χωριό του Τζιριτόκωστα η ζητιανιά είναι παραδοσιακή απασχόληση: όσο οι άντρες ταξιδεύουν και οι γυναίκες δουλεύουν στις πλαγιές, οι γέροι εκπαιδεύουν τα παιδιά.
Τι έγινε
Τα παιδιά γυμνάζονται στον Κουτσοκουλόστραβο χορό, προσποιούμενα τον κουτσό, τον τυφλό, τον παράλυτο, τον βουβό και τον μονοπόδαρο.
Ένας γέροντας με τρίχορδη λύρα τραγουδά ότι ο Θεός κοσκίνισε το χώμα για να φτιάξει τη Γη, και από τις πέτρες που περίσσεψαν έγιναν τα Κράκουρα, τόπος καταραμένος.
Επειδή κανένας διάβολος δεν ήθελε τα Κράκουρα, έγιναν όλοι μαζί προστάτες τους.
Γι' αυτό, λέει ο γέροντας, ο κάτοικός τους δεν θα οργώσει ποτέ· θα γυρίζει τον κόσμο ξεγελώντας και θα γυρνά σπίτι πλούσιος.
Τα παιδιά χορεύουν και τραγουδούν ζητιάνικα τραγούδια που ζητούν αλεύρι, λάδι και κρεμμύδι για κουρκούτη.
Ο Τζιριτόκωστας, πριν γίνει δέκα χρονών, ξεχωρίζει με καινούργια βήματα και τραγούδια, και ο πατέρας του ευχαριστεί τον Θεό.
Πριν από το πρώτο του ταξίδι, ο πατέρας τού δείχνει τα μπαστούνια των προγόνων, κρεμασμένα σαν τρόπαια, και θυμάται όσα υπέφεραν.
Πρόσωπα
Τζιριτόκωστας (Κώστας Τζιρίτης)
το αγόρι που ξεχωρίζει στη «σχολή» ζητιανιάς του χωριού
Τζιριτόγιωργας
ο πατέρας του, γέρος ζητιάνος, περήφανος για τον γιο του
ο γέροντας με τη λύρα
τραγουδιστής που με τα τραγούδια του δείχνει στα παιδιά τη ζητιανιά σαν ευτυχισμένη ζωή
Ανδρέας Καρκαβίτσας
συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ο Ζητιάνος»
Όροι
κρεμνόραχες
απότομες πλαγιές
χοροστάσι
τόπος όπου γίνονται χοροί
ολοστέρφευτη
εντελώς άγονη
χάλαρα
βράχια
σταβάρι
το μεγάλο ξύλο του αρότρου που συνδέει τον ζυγό με το υνί
Το βιβλίο λέει ότι τοποθετείται ανάμεσα στον νατουραλισμό και στη λαογραφική ηθογραφία. Κυκλοφόρησε το 1896.
Τι είναι ο Κουτσοκουλόστραβος χορός;
Η κύρια άσκηση των παιδιών του χωριού: κρατώντας μπαστούνι γυρίζουν πιασμένα χέρι χέρι και προσποιούνται κάποια αναπηρία, τον κουτσό, τον τυφλό ή τον παράλυτο, για να μάθουν να ξεγελούν τον κόσμο.
Γιατί ο ήρωας λέγεται Τζιριτόκωστας;
Λέγεται Κώστας Τζιρίτης, αλλά στη Ρούμελη συνηθίζουν να ενώνουν το επίθετο με το όνομα. Έτσι έγινε Τζιριτόκωστας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.