Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, «O Δήμος και το καριοφίλι του»

Ο γερο-κλέφτης Δήμος νιώθει ότι έρχεται το τέλος του, λέει στα παλικάρια του τις τελευταίες του επιθυμίες και ζητά να ρίξει το νεότερο τρεις φορές με το καριοφίλι του.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Ο Δήμος λέει ότι γέρασε μετά από πενήντα χρόνια κλέφτης και θέλει να «κοιμηθεί».
Ζητά κρεβάτι από χλωρά κλαριά και φαντάζεται το δέντρο που θα φυτρώσει στο μνήμα του, πλάτανο ή κυπαρίσσι, όπου θα έρχονται τα κλεφτόπουλα.
Λέει στα παιδιά του να μην τον κλάψουν, γιατί ο θάνατος του γενναίου δίνει ζωή στους νέους.
Ζητά από τον νεότερο να ρίξει τρεις φορές με το καριοφίλι του από τη ράχη και να φωνάξει ότι πέθανε.
Φαντάζεται πώς θα θρηνήσει η φύση, ενώ το αεράκι δεν θα πάει τη βοή στον Όλυμπο και στην Πίνδο.
Το κλεφτόπουλο ρίχνει. Στην τρίτη τουφεκιά το καριοφίλι σπάει και πέφτει στον γκρεμό, ενώ ο Δήμος χαμογελά και πεθαίνει.
Η ψυχή του κλέφτη και η βοή του τουφεκιού αγκαλιάζονται στα σύννεφα και χάνονται.

Πρόσωπα

Αριστοτέλης Βαλαωρίτης: ποιητής του ποιήματος, από τη συλλογή «Μνημόσυνα» (1857)
γερο-Δήμος: γέρος κλέφτης που προαισθάνεται τον θάνατό του
το κλεφτόπουλο: το νεότερο παλικάρι, που ρίχνει με το καριοφίλι του Δήμου

Όροι

καριοφίλι: το τουφέκι του κλέφτη
αποσταμένος: κουρασμένος
λόγκος: δάσος με πυκνούς θάμνους
ας σκούξει: ας φωνάξει δυνατά
θα βαργομήσουν: θα βαρυγκομήσουν, θα δυσφορήσουν
σβηώνται: σβήνουν

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ζητά ο Δήμος από τα παλικάρια του;

Να του στρώσουν κρεβάτι από χλωρά κλαριά, να σταθούν γύρω του και να του κλείσουν τα μάτια. Ο νεότερος να ανέβει στη ράχη, να ρίξει τρεις φορές με το καριοφίλι του και να φωνάξει ότι ο γερο-Δήμος πέθανε.

Τι γίνεται με το καριοφίλι στο τέλος;

Στην τρίτη τουφεκιά βροντά σαν θεριό, ανοίγει, πέφτει από τον γκρεμό και χάνεται. Η ψυχή του Δήμου και η βοή του τουφεκιού σμίγουν στα σύννεφα και χάνονται μαζί.

Από πού εμπνέεται το ποίημα;

Από τη συντροφική σχέση του πολεμιστή με τη φύση και το όπλο του, που είναι γνωστή από τα κλέφτικα δημοτικά τραγούδια. Ανήκει στη συλλογή «Μνημόσυνα» (1857).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα