Γιατί τα κράτη χρειάζεται να συνεργάζονται, ποιοι διεθνείς οργανισμοί υπάρχουν (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ, Συμβούλιο της Ευρώπης, ΜΚΟ), πώς προστατεύονται διεθνώς τα ανθρώπινα δικαιώματα και ποια θέση έχει η Ελλάδα στον κόσμο.
Γ΄ Γυμνασίου · Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή · Ενοτητα 14 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα κράτη της υφηλίου αποτελούν τη διεθνή κοινότητα· οι κανόνες για τις σχέσεις τους είναι το διεθνές δίκαιο, με αρχές όπως η ισότητα, η αυτοδιάθεση και η μη επέμβαση.
Παλιότερα κυριαρχούσε το δίκαιο του ισχυρού· μετά τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους η συνεργασία έγινε ανάγκη, πέρα από την κλασική διπλωματία πρέσβεων και προξένων.
Οι διεθνείς οργανισμοί είναι παγκόσμιοι ή περιφερειακοί, κυβερνητικοί (ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΟΑΣΕ) ή μη κυβερνητικοί (Ερυθρός Σταυρός, Διεθνής Αμνηστία, Greenpeace).
Ο ΟΗΕ ιδρύθηκε το 1945 για την ειρήνη, τη φιλία των εθνών, τη συνεργασία και τα δικαιώματα· συνεργάζεται με UNICEF, UNESCO, WHO και άλλους φορείς.
Το ΝΑΤΟ γεννήθηκε στον ψυχρό πόλεμο ως αμυντική συμμαχία· ο ΟΑΣΕ ενώνει την Ευρώπη με ΗΠΑ και Καναδά για την αποτροπή συγκρούσεων.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης (1949) έφερε την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το δικαστήριο του Στρασβούργου.
Η Οικουμενική Διακήρυξη (10 Δεκεμβρίου 1948) έκανε τα δικαιώματα οικουμενικά· ακολούθησαν συμβάσεις για ρατσισμό, βασανιστήρια, γυναίκες και παιδιά.
Η Ελλάδα είναι ιδρυτικό μέλος του ΟΗΕ και μέλος σχεδόν όλων των διεθνών οργανισμών, με παγκόσμια παρουσία στη ναυτιλία, τον τουρισμό και τον πολιτισμό.
Πρόσωπα
Κόφι Ανάν
Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, σχέδιο για το Κυπριακό
Τιτίνα Λοϊζίδου
δικαιώθηκε στο Στρασβούργο κατά της Τουρκίας
Όροι
διεθνής κοινότητα
τα κράτη που δρουν στον διεθνή χώρο
διεθνές δίκαιο
κανόνες για τις σχέσεις των κρατών
αυτοδιάθεση
ο λαός αποφασίζει για την τύχη του
διπλωμάτες
πρέσβεις και πρόξενοι ενός κράτους
διακρατικός οργανισμός
μέλη του είναι κράτη
ΜΚΟ
οργάνωση πολιτών, όχι κυβερνήσεων
ΟΗΕ
Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (1945)
Γενική Συνέλευση
όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ
Συμβούλιο Ασφαλείας
15 μέλη, τα 5 μόνιμα
Διεθνές Δικαστήριο
στη Χάγη, λύνει διαφορές κρατών
UNESCO
εκπαίδευση, επιστήμη και πολιτισμός
ΝΑΤΟ
αμυντικός Οργανισμός Βορειοατλαντικού
ψυχρός πόλεμος
ανταγωνισμός ΗΠΑ και Σοβιετικής Ένωσης
ΟΑΣΕ
Ασφάλεια και Συνεργασία στην Ευρώπη
Συμβούλιο της Ευρώπης
οργανισμός για τα δικαιώματα (1949)
γενοκτονία
εξόντωση φυλής ή έθνους
απαράγραπτα εγκλήματα
διώκονται όσος χρόνος κι αν περάσει
Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο
κανόνες προστασίας σε πόλεμο
απαρτχάιντ
φυλετικός διαχωρισμός στη Νότια Αφρική
Χρονολογίες
1945
Υπογράφεται ο Χάρτης του ΟΗΕ από 52 κράτη
1948
Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (10 Δεκεμβρίου)
1949
Ιδρύεται το Συμβούλιο της Ευρώπης
1950
Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
1974
Η Ελλάδα αποσύρεται από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ
1980
Η Ελλάδα επιστρέφει στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ
1989
Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού
1990
Τέλος του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Γιατί χρειάζεται σήμερα η διεθνής συνεργασία;
Γιατί η οικονομία έγινε παγκόσμια, η τεχνολογία κατάργησε τις αποστάσεις και προβλήματα όπως η οικολογική καταστροφή, ο πόλεμος, η τρομοκρατία, η φτώχεια και η παραβίαση δικαιωμάτων δεν λύνονται από ένα κράτος μόνο του.
Ποια είναι τα κύρια όργανα του ΟΗΕ;
Η Γενική Συνέλευση με όλα τα κράτη μέλη, το Συμβούλιο Ασφαλείας με 15 μέλη (5 μόνιμα: ΗΠΑ, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία), η Γενική Γραμματεία με επικεφαλής τον Γενικό Γραμματέα και το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, που λύνει διαφορές μεταξύ κρατών.
Τι είναι το Διεθνές Ανθρωπιστικό Δίκαιο;
Κανόνες που ισχύουν σε πόλεμο, ένοπλη σύρραξη ή κατοχή. Προστατεύουν όσους δεν πολεμούν (αμάχους, τραυματίες, αιχμαλώτους) και απαγορεύουν μέσα όπως τα χημικά και βιολογικά όπλα. Την εφαρμογή του παρακολουθεί η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.