απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 57

Η Ελλάδα κατά τη δεκαετία του ’80 (1981-1989)

Το 1981 το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου κερδίζει τις εκλογές με το σύνθημα «Αλλαγή». Αναγνωρίζει την Εθνική Αντίσταση, ιδρύει το ΕΣΥ, φέρνει πολιτικό γάμο και ισότητα των φύλων, αλλά στη δεύτερη τετραετία αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα και σκάνδαλα.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 5715 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το 1981 κερδίζει το ΠΑΣΟΚ με το σύνθημα «Αλλαγή»· ο Ανδρέας Παπανδρέου κυβερνά ως το 1989, μετά και τη νίκη του 1985.
  2. Αναγνωρίζονται όλες οι αντιστασιακές οργανώσεις και διευκολύνεται η επιστροφή των πολιτικών προσφύγων· η 25η Νοεμβρίου γίνεται ημέρα της Εθνικής Αντίστασης (1982).
  3. Κοινωνικά μέτρα: διπλασιασμός των κατώτατων συντάξεων, αυξήσεις μισθών, δημιουργία του ΕΣΥ.
  4. Οικογενειακό δίκαιο: πολιτικός γάμος, συναινετικό διαζύγιο, ισότητα των φύλων, κατάργηση της προίκας.
  5. Στην εξωτερική πολιτική: περισσότερα κονδύλια από την ΕΟΚ, ανοίγματα σε Ανατολική Ευρώπη και αραβικές χώρες, σκληρή στάση απέναντι στην Τουρκία μετά το ψευδοκράτος (1983).
  6. Η δεύτερη τετραετία φέρνει σταθεροποιητικό πρόγραμμα (1985-1987) για ελλείμματα και πληθωρισμό.
  7. Η αναθεώρηση του συντάγματος (1985-1986) περιορίζει τις εξουσίες του Προέδρου· το 1987 η Τουρκία υποχωρεί στην κρίση για το πετρέλαιο του Αιγαίου.
  8. Στο τέλος της δεκαετίας σκάνδαλα και η υγεία του Παπανδρέου οξύνουν την πολιτική αντιπαράθεση.

Πρόσωπα

Ανδρέας Παπανδρέου
πρωθυπουργός του ΠΑΣΟΚ, 1981-1989
Γιάσερ Αραφάτ
ηγέτης των Παλαιστινίων

Όροι

«Αλλαγή»
το εκλογικό σύνθημα του ΠΑΣΟΚ, 1981
«μη προνομιούχοι»
οι ψηφοφόροι στους οποίους μίλησε
αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης
και των αριστερών οργανώσεων
25η Νοεμβρίου
ημέρα της Εθνικής Αντίστασης, από το 1982
ΕΣΥ
Εθνικό Σύστημα Υγείας
πολιτικός γάμος
γάμος στο δημαρχείο
συναινετικό διαζύγιο
διαζύγιο με συμφωνία των συζύγων
κατάργηση της προίκας
μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου
ψευδοκράτος
τουρκική ίδρυση στη βόρεια Κύπρο, 1983
σταθεροποιητικό πρόγραμμα
1985-1987, λιγότερα ελλείμματα
αναθεώρηση του συντάγματος
1985-1986, λιγότερες εξουσίες Προέδρου
κρίση του 1987
για το πετρέλαιο του Αιγαίου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί η νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981 θεωρείται τομή;

Για πρώτη φορά κυβέρνησε κόμμα με τόσο ριζοσπαστικό πρόγραμμα. Απευθύνθηκε στους «μη προνομιούχους» με το σύνθημα «Αλλαγή», υποσχόμενο κυριαρχία του λαού, ανεξαρτησία της χώρας και δικαιοσύνη στην κοινωνία.

Τι ήταν το ΕΣΥ;

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, με τρεις βαθμίδες: κέντρα υγείας, περιφερειακά και νομαρχιακά νοσοκομεία. Η καινοτομία του ήταν ότι όλοι οι πολίτες είχαν δικαίωμα περίθαλψης στα νοσοκομεία χωρίς όρους.

Πώς άλλαξε η θέση της γυναίκας τη δεκαετία του ’80;

Καθιερώθηκαν ο πολιτικός γάμος και το συναινετικό διαζύγιο, αναγνωρίστηκε θεσμικά η ισότητα των δύο φύλων και καταργήθηκε η προίκα. Μαζί με τους αγώνες του γυναικείου κινήματος, αυτά βελτίωσαν τη θέση της γυναίκας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.