Ο ελληνισμός από τα μέσα του 18ου αι. έως τις αρχές του 19ου αι.
Από τα μέσα του 18ου αιώνα οι Έλληνες έμποροι και καραβοκύρηδες δυναμώνουν, η κοινωνία των υπόδουλων αλλάζει και, μέσα από τις παροικίες, οι ιδέες του Διαφωτισμού προετοιμάζουν τον αγώνα για ελευθερία (Νεοελληνικός Διαφωτισμός).
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το ευρωπαϊκό εμπόριο στην Ανατολή μεγαλώνει· Έλληνες, Εβραίοι και Αρμένιοι διακρίνονται στο εμπόριο και στη ναυτιλία, και πόλεις όπως η Σμύρνη, η Χίος, η Θεσσαλονίκη και τα Ιωάννινα γίνονται εμπορικά κέντρα.
Η ορθόδοξη εκκλησία, ηγεσία των υπόδουλων χριστιανών, φοβάται τη διάδοση των διαφωτιστικών ιδεών· μερικοί κληρικοί όμως τις υιοθετούν.
Οι Φαναριώτες μορφώνονται στη Δύση και παίρνουν υψηλές θέσεις, ακόμη και ηγεμόνες στη Μολδαβία και στη Βλαχία· οι προεστοί διοικούν τις κοινότητες και μαζεύουν τους φόρους.
Οι έμποροι των παροικιών ιδρύουν σχολεία, τυπώνουν βιβλία και δίνουν υποτροφίες· κλέφτες και αρματολοί κρατούν όπλα, ενώ οι αγρότες (πάνω από 80%) ζουν φτωχικά σε κρατικά κτήματα ή τσιφλίκια.
Οι Έλληνες ζητούν βοήθεια από την ομόδοξη Ρωσία: τα Ορλοφικά (1770) αποτυγχάνουν, όπως και η προσπάθεια του Λάμπρου Κατσώνη· οι Σουλιώτες εγκαταλείπουν την πατρίδα τους το 1803.
Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός συνδέει τη μόρφωση με την ελευθερία, θαυμάζει την αρχαία Ελλάδα και θέλει σχολεία με θετικές επιστήμες και λαϊκή γλώσσα· οι συντηρητικοί λόγιοι τον πολεμούν.
Ο Ρήγας Βελεστινλής σχεδιάζει βαλκανική «Ελληνική Δημοκρατία» (Νέα Πολιτική Διοίκησις, 1797)· η Ελληνική Νομαρχία (1806) καλεί τους Έλληνες να αγωνιστούν μόνοι τους· ο Κοραής βάζει πρώτα την παιδεία.
Πώς ωφελήθηκαν οι Έλληνες καραβοκύρηδες στα τέλη του 18ου αιώνα;
Η συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) επέτρεψε στα πλοία με ρωσική σημαία να περνούν ελεύθερα τα Στενά, και οι ναπολεόντειοι πόλεμοι απομάκρυναν τα αγγλικά και γαλλικά πλοία από τη Μεσόγειο. Έτσι οι Έλληνες πήραν στα χέρια τους μεγάλο μέρος του εμπορίου.
Τι ήταν ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός;
Κίνημα που γεννήθηκε γύρω στα μέσα του 18ου αιώνα, κυρίως στις παροικίες και στα εμπορικά κέντρα, για να διαδώσει στους Έλληνες τις ιδέες του Διαφωτισμού και να προετοιμάσει ιδεολογικά τον αγώνα. Ζητούσε εκπαίδευση με θετικές επιστήμες και στη λαϊκή γλώσσα.
Ποια ήταν η διαφορά Ρήγα και Κοραή;
Ο Ρήγας Βελεστινλής, επηρεασμένος από τους Ιακωβίνους, σχεδίαζε μια «Ελληνική Δημοκρατία» σε όλη τη Βαλκανική και προσπάθησε να την πραγματοποιήσει, αλλά προδόθηκε και εκτελέστηκε. Ο Κοραής πίστευε ότι οι Έλληνες έπρεπε πρώτα να μορφωθούν για να κερδίσουν την ελευθερία τους.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.