απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 39

Εξελίξεις σε Ελλάδα και Τουρκία μετά τον μικρασιατικό πόλεμο

Μετά την ήττα το κίνημα του 1922 διώχνει τον Κωνσταντίνο, η Ελλάδα χάνει την Ανατολική Θράκη και έξι ηγέτες εκτελούνται. Η συνθήκη της Λοζάνης (1923) ορίζει τα σύνορα και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών, ενώ στην Τουρκία ο Κεμάλ εκσυγχρονίζει το κράτος.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 3915 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τον Σεπτέμβριο του 1922 στρατός στη Χίο και στη Μυτιλήνη επαναστατεί με τον Πλαστήρα και τον Γονατά· ο Κωνσταντίνος φεύγει και βασιλιάς γίνεται ο Γεώργιος Β΄.
  2. Με την ανακωχή των Μουδανιών (Οκτώβριος 1922) η Ανατολική Θράκη περνά στην Τουρκία και οι Έλληνες της φεύγουν.
  3. Στη «δίκη των έξι» εκτελούνται έξι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες της βασιλικής παράταξης (Νοέμβριος 1922).
  4. Η συνθήκη της Λοζάνης (24 Ιουλίου 1923), με διαπραγματευτή τον Βενιζέλο, ορίζει τα σύνορα και την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών.
  5. Η επαναστατική κυβέρνηση μοιράζει γη σε πρόσφυγες και ακτήμονες (1923)· το καλοκαίρι του 1923 γίνεται το μεγαλύτερο κύμα απεργιών ως τότε.
  6. Η Ελλάδα υιοθετεί το γρηγοριανό ημερολόγιο: η 16η Φεβρουαρίου 1923 του παλαιού ημερολογίου γίνεται 1η Μαρτίου.
  7. Στις εκλογές του Δεκεμβρίου 1923 απέχουν οι φιλοβασιλικοί· ο Γεώργιος Β΄ φεύγει και αντιβασιλέας γίνεται ο Κουντουριώτης.
  8. Ο Κεμάλ, πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, εκσυγχρονίζει το κράτος με δυτικά πρότυπα.

Πρόσωπα

Νικόλαος Πλαστήρας
συνταγματάρχης, επικεφαλής του κινήματος
Στυλιανός Γονατάς
συνταγματάρχης, επικεφαλής του κινήματος
Γεώργιος Β΄
βασιλιάς από το 1922, έφυγε το 1923
Δημήτριος Γούναρης
εκτελέστηκε στη «δίκη των έξι»
Γεώργιος Χατζανέστης
στρατιωτικός, εκτελέστηκε το 1922
Ελευθέριος Βενιζέλος
εκπρόσωπος της Ελλάδας στη Λοζάνη
Αλέξανδρος Παπαναστασίου
Δημοκρατική Ένωση
Παύλος Κουντουριώτης
ναύαρχος, προσωρινός αντιβασιλέας
Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ
πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας

Όροι

κίνημα του 1922
Χίος και Μυτιλήνη, Σεπτέμβριος 1922
ανακωχή των Μουδανιών
Οκτώβριος 1922, Α. Θράκη στην Τουρκία
«δίκη των έξι»
εκτελέσεις για την ήττα, Νοέμβριος 1922
σύμβαση ανταλλαγής πληθυσμών
υποχρεωτική, Ιανουάριος 1923
συνθήκη της Λοζάνης
24 Ιουλίου 1923
εξαιρούμενοι της ανταλλαγής
Κωνσταντινούπολη, Ίμβρος, Τένεδος
μουσουλμάνοι της Δ. Θράκης
εξαιρέθηκαν από την ανταλλαγή
διανομή γαιών
σε πρόσφυγες και ακτήμονες, 1923
γρηγοριανό ημερολόγιο
στην Ελλάδα από το 1923
κοσμικό κράτος
η Τουρκία του Κεμάλ
λατινικό αλφάβητο
αντικατέστησε το οθωμανικό στην Τουρκία
Ατατούρκ
πατέρας των Τούρκων

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν η «δίκη των έξι»;

Η επαναστατική κυβέρνηση έστησε έκτακτο στρατοδικείο για τις ευθύνες της ήττας και παρέπεμψε οκτώ στελέχη της βασιλικής παράταξης. Τον Νοέμβριο του 1922 έξι από αυτούς, ανάμεσά τους ο Γούναρης και ο Χατζανέστης, καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν.

Τι όριζε η συνθήκη της Λοζάνης (1923);

Αναγνώριζε τουρκική την Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία, έδινε στην Τουρκία την Ίμβρο και την Τένεδο και ενσωμάτωνε την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών: οι ορθόδοξοι της Τουρκίας στην Ελλάδα, οι μουσουλμάνοι της Ελλάδας στην Τουρκία. Έξω από την ανταλλαγή έμειναν οι Έλληνες που ζούσαν στην Πόλη, στην Ίμβρο και στην Τένεδο και οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.

Ποιες μεταρρυθμίσεις έκανε ο Κεμάλ;

Έδιωξε τον σουλτάνο και έκανε την Τουρκία κοσμική δημοκρατία, έβαλε λατινικό αλφάβητο, κατάργησε την πολυγαμία, έδωσε ψήφο στις γυναίκες, απαγόρευσε φέσι και φερετζέ και επέβαλε επώνυμα· ο ίδιος πήρε το Ατατούρκ. Οι αλλαγές όμως άγγιξαν κυρίως τα ανώτερα και μεσαία στρώματα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.