Η Ελλάδα στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ο Εθνικός Διχασμός
Ο Βενιζέλος θέλει την Ελλάδα με την Αντάντ, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος επιμένει στην «ουδετερότητα» που βολεύει τη Γερμανία. Η σύγκρουσή τους χωρίζει τη χώρα σε δύο κράτη, Αθηνών και Θεσσαλονίκης, ώσπου το 1917 ο Κωνσταντίνος φεύγει και η Ελλάδα μπαίνει στον πόλεμο.
Γ΄ Γυμνασίου · Ιστορία · Ενότητα 32 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Βενιζέλος υποστηρίζει τη συμμαχία με την Αντάντ για να μεγαλώσει η Ελλάδα· ο Κωνσταντίνος προβάλλει «διαρκή ουδετερότητα», φιλική στη Γερμανία.
Το 1915 ο Βενιζέλος παραιτείται δύο φορές (Δαρδανέλια, επιστράτευση)· οι Φιλελεύθεροι απέχουν από τις εκλογές του Δεκεμβρίου και σχηματίζεται κυβέρνηση πιστή στο Παλάτι.
Η Αντάντ αποβιβάζεται στη Θεσσαλονίκη· το 1916 Γερμανοί και Βούλγαροι μπαίνουν στην Ανατολική Μακεδονία και το Δ΄ Σώμα Στρατού παραδίδεται χωρίς μάχη.
Ο αφοπλισμός που ζητά η Αντάντ φέρνει τους Επιστράτους, φιλοβασιλική παραστρατιωτική οργάνωση· οι βενιζελικοί κάνουν το κίνημα της Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη (17 Αυγούστου 1916).
Ο Βενιζέλος στήνει Προσωρινή Κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη· η χώρα χωρίζεται σε «κράτος των Αθηνών» και «κράτος της Θεσσαλονίκης»: Εθνικός Διχασμός.
Στα Νοεμβριανά (1916) το κράτος των Αθηνών διώκει βενιζελικούς· η Αντάντ αποκλείει τη «βασιλική» Ελλάδα και ο Κωνσταντίνος φεύγει τον Ιούνιο του 1917, αφήνοντας βασιλιά τον Αλέξανδρο.
Ο Βενιζέλος κηρύσσει πόλεμο στις Κεντρικές Δυνάμεις, φέρνει πίσω τη «Βουλή των Λαζάρων» και απολύει ή εκτοπίζει φιλοβασιλικούς.
Πρόσωπα
Ελευθέριος Βενιζέλος
υπέρ της Αντάντ, κράτος της Θεσσαλονίκης
Κωνσταντίνος
βασιλιάς, «διαρκής ουδετερότητα»
Αλέξανδρος
γιος του Κωνσταντίνου, βασιλιάς από το 1917
Γουλιέλμος Β΄
Γερμανός αυτοκράτορας, γυναικάδελφος του
Όροι
Εθνικός Διχασμός
δύο αντίπαλα κέντρα εξουσίας, 1916
«διαρκής ουδετερότητα»
η φιλογερμανική πολιτική του βασιλιά
Δ΄ Σώμα Στρατού
παραδόθηκε στους Γερμανούς, 1916
Επίστρατοι
φιλοβασιλική οργάνωση, περίπου 200.000
Εθνική Άμυνα
βενιζελικό κίνημα, 17 Αυγούστου 1916
Προσωρινή Κυβέρνηση
η κυβέρνηση Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη
κράτος των Αθηνών
υπό τον βασιλιά Κωνσταντίνο
κράτος της Θεσσαλονίκης
υπό τον Βενιζέλο
Νοεμβριανά
διώξεις βενιζελικών, Νοέμβριος 1916
Βουλή των Λαζάρων
η Βουλή του 1915 που επανήλθε
Χρονολογίες
1915
Δύο παραιτήσεις του Βενιζέλου
1916
Εθνική Άμυνα, Νοεμβριανά, Εθνικός Διχασμός
1917
Ο Κωνσταντίνος φεύγει, η Ελλάδα στον πόλεμο
1918
Ελληνικές μάχες στη Μακεδονία
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Γιατί ο Βενιζέλος ήθελε συμμαχία με την Αντάντ;
Πίστευε ότι θα νικούσαν οι Αγγλογάλλοι και ότι έτσι η Ελλάδα θα κρατούσε τα κέρδη των βαλκανικών πολέμων και θα μεγάλωνε. Τον στήριζαν πολλοί από τα λαϊκά στρώματα που πίστευαν στη Μεγάλη Ιδέα και η μεγαλοαστική τάξη, ιδίως της Διασποράς.
Τι ήταν η «ουδετερότητα» του Κωνσταντίνου;
Ο βασιλιάς ήθελε την Ελλάδα με τη Γερμανία, αλλά αφού η Τουρκία και η Βουλγαρία ήταν ήδη μαζί της, πρόβαλλε τη «διαρκή ουδετερότητα» σε συνεννόηση με τον Γερμανό αυτοκράτορα. Ήταν η πιο φιλογερμανική πολιτική που μπορούσε να ακολουθήσει η χώρα· τη στήριζαν μικροαστοί και όσοι δεν ήθελαν νέο πόλεμο.
Τι ονομάζουμε Εθνικό Διχασμό;
Τη διάσπαση της χώρας, από το καλοκαίρι του 1916, σε δύο αντίπαλα κέντρα εξουσίας: το «κράτος των Αθηνών» του Κωνσταντίνου και το «κράτος της Θεσσαλονίκης» του Βενιζέλου. Στην ουσία ήταν ο πρώτος εμφύλιος του 20ού αιώνα στη χώρα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.