απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 21

Το κρητικό ζήτημα (1821-1905)

Το κρητικό ζήτημα είναι ο αγώνας των Κρητικών και της Ελλάδας να ενωθεί το νησί με το ελληνικό κράτος. Μετά από πολλές επαναστάσεις το νησί γίνεται αυτόνομη Κρητική Πολιτεία μετά τον πόλεμο του 1897 και το 1905 οι επαναστάτες του Θερίσου κηρύσσουν την ένωση, που όμως αναβάλλεται.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η επανάσταση του 1821 στην Κρήτη καταπνίγεται από τον Μοχάμετ Άλι, που κρατά το νησί ως το 1840· μετά επιστρέφει η οθωμανική διοίκηση.
  2. Η μεγάλη επανάσταση του 1866-1869 αποτυγχάνει· το ολοκαύτωμα της μονής Αρκαδίου (1866) συγκινεί την Ευρώπη.
  3. Ο Οργανικός Νόμος (1868) δίνει θέσεις σε χριστιανούς, ισοτιμία ελληνικής και τουρκικής γλώσσας και μεικτά δικαστήρια.
  4. Μετά την επανάσταση του 1878 η σύμβαση της Χαλέπας φέρνει ημιαυτονομία με χριστιανική πλειοψηφία· καταργείται μετά την επανάσταση του 1889.
  5. Η επανάσταση του 1896-1897 οδηγεί σε ελληνοτουρκικό πόλεμο· με παρέμβαση των Δυνάμεων ιδρύεται η αυτόνομη Κρητική Πολιτεία με αρμοστή τον πρίγκιπα Γεώργιο.
  6. Το 1905 ο Βενιζέλος με τον Φούμη και τον Μάνο ξεσηκώνεται στο Θέρισο και κηρύσσει την ένωση· ο Ζαΐμης αντικαθιστά τον Γεώργιο, αλλά οι Δυνάμεις αναβάλλουν την ένωση.

Πρόσωπα

Μοχάμετ Άλι
ηγεμόνας της Αιγύπτου, κράτησε την Κρήτη ως το 1840
Πρίγκιπας Γεώργιος
ύπατος αρμοστής της Κρητικής Πολιτείας
Ελευθέριος Βενιζέλος
υπουργός Δικαιοσύνης, ηγέτης στο Θέρισο
Κωνσταντίνος Φούμης
ηγέτης της επανάστασης του Θερίσου
Κωνσταντίνος Μάνος
ηγέτης της επανάστασης του Θερίσου
Αλέξανδρος Ζαΐμης
αρμοστής μετά τον πρίγκιπα Γεώργιο

Όροι

κρητικό ζήτημα
ο αγώνας να ενωθεί η Κρήτη με την Ελλάδα
κρητική επανάσταση 1866-1869
η μεγάλη επανάσταση, καταπνίγηκε
μονή Αρκαδίου
ολοκαύτωμα, Νοέμβριος 1866
Οργανικός Νόμος
1868, είδος τοπικού συντάγματος
μεικτά δικαστήρια
με χριστιανούς και μουσουλμάνους
σύμβαση της Χαλέπας
1878, ημιαυτονομία της Κρήτης
ημιαυτονομία
περιορισμένη αυτοδιοίκηση
Κρητική Πολιτεία
αυτόνομο καθεστώς μετά το 1897
ύπατος αρμοστής
ο γενικός διοικητής της Κρήτης
επανάσταση του Θερίσου
1905, κήρυξη της ένωσης

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ονομάζουμε κρητικό ζήτημα;

Τις προσπάθειες να ενωθεί η Κρήτη με την Ελλάδα, από τους ίδιους τους Κρητικούς, από τους Έλληνες που ήταν ήδη ελεύθεροι και από το ελληνικό κράτος, μαζί με την ανάμειξη της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και των Μεγάλων Δυνάμεων σε αυτές.

Τι ήταν το ολοκαύτωμα της μονής Αρκαδίου;

Στη μεγάλη επανάσταση του 1866-1869 μια ομάδα επαναστατών ανατινάχθηκε στη μονή Αρκαδίου, κοντά στο Ρέθυμνο, τον Νοέμβριο του 1866. Το γεγονός συγκίνησε την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Γιατί ξέσπασε η επανάσταση του Θερίσου (1905);

Επειδή ο ύπατος αρμοστής πρίγκιπας Γεώργιος καθυστερούσε την ένωση με την Ελλάδα. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Φούμης και ο Μάνος κήρυξαν την ένωση· ο Γεώργιος αντικαταστάθηκε από τον Ζαΐμη, αλλά οι Δυνάμεις εμπόδισαν την ένωση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.