Απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Εικοστός αιώνας» (1946) της Μέλπως Αξιώτη: από το κελί της φυλακής, η Πολυξένη θυμάται δύο συγκεντρώσεις στην Αθήνα της Κατοχής, το συσσίτιο των καλλιτεχνών στο Μουσείο και την πρώτη διαδήλωση τον Μάρτιο του 1943.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Τον χειμώνα της Κατοχής ο πεινασμένος κόσμος περιμένει στην ουρά στα συσσίτια με ένα τενεκεδάκι.
Στο πρώτο συσσίτιο των καλλιτεχνών στο Μουσείο ο πρόεδρος διαβάζει ονόματα και ποιητές, πεζογράφοι, ζωγράφοι, μουσικοί και χήρες παίρνουν το φαγητό τους.
Μέσα στη φασαρία κάποιος μοιράζει κρυφά τον παράνομο Τύπο της Κατοχής.
Η Πολυξένη κουβαλά τρία χρόνια τον παράνομο Τύπο πάνω της· όταν πιάνεται, τη βασανίζουν αλλά δεν μιλά και της σπάνε το χέρι.
Τον Μάρτιο γίνεται η πρώτη διαδήλωση: τα μαγαζιά κλείνουν μόνα τους, πέφτουν πιστολιές και ο Αιμίλιος, με δύο δάχτυλα λιγότερα, κρατά τη σημαία.
Πέφτουν οι πρώτοι νεκροί της Αντίστασης, μετά τους νεκρούς της Πείνας, και οι διαδηλωτές σκορπίζουν αλλά μένουν δεμένοι μεταξύ τους.
Γυρίζοντας σπίτι, η Πολυξένη βλέπει έναν στρατηγό να βγάζει βόλτα τρία σκυλιά και νιώθει την απόσταση που χωρίζει εχθρούς και φίλους.
Τι άλλαξε
Στη φυλακή, με το σπασμένο χέρι, η Πολυξένη αναρωτιέται πόσα χρόνια θα κρατήσει όλο αυτό χωρίς τελειωμό.
Πρόσωπα
Μέλπω Αξιώτη
συγγραφέας του μυθιστορήματος «Εικοστός αιώνας» (1946), που καλύπτει τις εθνικές περιπέτειες από το 1916 ως το 1946
Πολυξένη
η κεντρική ηρωίδα, αγωνίστρια της Αντίστασης που μεταφέρει παράνομο Τύπο
Αιμίλιος
η αγάπη της Πολυξένης, που κρατά τη σημαία στη διαδήλωση
Άγγελος Σικελιανός
ο ποιητής που το όνομά του ακούγεται πρώτο στο συσσίτιο
Κωστής Παλαμάς
η κηδεία του τον Φεβρουάριο του 1943 έγινε αντικατοχική διαδήλωση
Όροι
καραβάνα
πιάτο που χρησιμοποιούν οι στρατιώτες
ντενεκεδάκι
τενεκεδένιο δοχείο, συνήθως από κονσέρβα, για το φαγητό των συσσιτίων
μποξάς
πανωφόρι
εξέρονταν
γνωρίζονταν
οχλοβοή
φασαρία από τις φωνές του πλήθους
πούθε
από πού
μεντεσέδες
μεταλλικά ελάσματα που στηρίζουν πόρτες ή παράθυρα
Η κεντρική ηρωίδα του μυθιστορήματος, που μετέχει στην Αντίσταση μεταφέροντας παράνομο Τύπο. Συλλαμβάνεται, βασανίζεται χωρίς να μιλήσει και θυμάται τα γεγονότα από τη φυλακή με σπασμένο χέρι.
Τι γινόταν στο συσσίτιο των καλλιτεχνών;
Στήθηκε στην Πτέρυγα Μυκηναϊκή του Μουσείου. Ο πρόεδρος διάβαζε ονόματα, πρώτος ο Άγγελος Σικελιανός, και κάθε καλλιτέχνης ή χήρα καλλιτέχνη έπαιρνε δυο κουταλιές φαγητό στο τενεκεδάκι του. Μέσα στο πλήθος κάποιος μοίραζε κρυφά παράνομη εφημερίδα.
Ποια κηδεία αναφέρεται στο απόσπασμα;
Κατά τη σημείωση της σελίδας, προφανώς η κηδεία του Κωστή Παλαμά τον Φεβρουάριο του 1943, που έγινε αντικατοχική διαδήλωση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.