Λογοτεχνία, Επιστήμη και Τέχνη της Μεσαιωνικής Ευρώπης
Το μάθημα παρουσιάζει τη λογοτεχνία στις εθνικές γλώσσες, την επιστήμη και τα πρώτα πανεπιστήμια, τον ρομανικό και τον γοτθικό ρυθμό στην αρχιτεκτονική, καθώς και τη γλυπτική, τη ζωγραφική και τη μουσική της μεσαιωνικής Δύσης.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 11ος έως 14ος αιώνας κυρίως
Τι έγινε
Από τον 11ο αιώνα οι εθνικές γλώσσες μπαίνουν στον γραπτό λόγο στη θέση των λατινικών, και οι λαοί συνειδητοποιούν την εθνική τους ταυτότητα.
Γράφονται έργα όπως το Άσμα του Ρολάνδου και το Έπος των Νιμπελούγκεν, και στη Φλωρεντία δημιουργούν ο Δάντης, ο Πετράρχης και ο Βοκκάκιος.
Παρά τους περιορισμούς της Εκκλησίας, η γνώση προχωρά, με τη βοήθεια του αραβικού πολιτισμού και των έργων του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Μπαίνει στη Δύση και η αλχημεία.
Ιδρύονται τα πρώτα πανεπιστήμια. Ο Θωμάς Ακινάτης συνδυάζει χριστιανική και αριστοτελική σκέψη και ο Ρογήρος Βάκων προτείνει την πειραματική μέθοδο.
Στην αρχιτεκτονική κυριαρχεί πρώτα ο ρομανικός ρυθμός και από τον 12ο αιώνα ο γοτθικός, με τους μεγάλους καθεδρικούς ναούς.
Η γοτθική γλυπτική εστιάζει στον άνθρωπο και η ζωγραφική στρέφεται και σε κοσμικά θέματα.
Στη μουσική εμφανίζονται το Αμβροσιανό και το Γρηγοριανό Μέλος, η πολυφωνία και οι τροβαδούροι.
Πρόσωπα
Δάντης
Φλωρεντινός λογοτέχνης (1265-1321), πρόδρομος του ανθρωπισμού
Πετράρχης
Φλωρεντινός λογοτέχνης (1304-1374), πρόδρομος του ανθρωπισμού
Βοκκάκιος
Φλωρεντινός λογοτέχνης (1313-1375), πρόδρομος του ανθρωπισμού
Θωμάς Ακινάτης
Ιταλός θεολόγος (1224-1274) που συνδύασε τη χριστιανική με την αριστοτελική σκέψη
Ρογήρος Βάκων
Άγγλος φιλόσοφος (1214-1294) που πρότεινε την πειραματική μέθοδο
Αμβρόσιος
επίσκοπος Μεδιολάνων τον 4ο αιώνα, δημιουργός του Αμβροσιανού Μέλους
πάπας Γρηγόριος
δημιουργός του Γρηγοριανού Μέλους τον 6ο αιώνα
Όροι
αλχημεία
κράμα χημείας, φιλοσοφίας, αστρολογίας και αποκρυφισμού
φιλοσοφική λίθος
ο παράγοντας που κατά τους αλχημιστές άλλαζε την υπόσταση των σωμάτων
υαλογραφία
η ζωγραφική σε γυαλί
ρομανικός ρυθμός
ρυθμός ναών με συμπαγή δομή, ημικυκλικά τόξα, λίθινους θόλους και κωδωνοστάσια
γοτθικός ρυθμός
ρυθμός με μεγάλο ύψος, οξυκόρυφα τόξα, εξωτερικές αντηρίδες και μεγάλα παράθυρα με βιτρό
Γρηγοριανό Μέλος
μονοφωνική εκκλησιαστική μουσική με νευματική σημειογραφία
νευματική σημειογραφία
γραφή της μουσικής με τόνους, τελείες και σημεία
Όργκανουμ
το πρώτο σύστημα πολυφωνίας, από τον 8ο αιώνα
τροβαδούροι
περιπλανώμενοι τραγουδιστές της νότιας Γαλλίας, οι περισσότεροι ευγενείς, που διέδωσαν το πνεύμα του ιπποτισμού
Ποια είναι η διαφορά ρομανικού και γοτθικού ρυθμού;
Ο ρομανικός έχει συμπαγή δομή, ημικυκλικά τόξα, λίθινους θόλους και τοιχογραφίες στο εσωτερικό. Ο γοτθικός έχει μεγάλο ύψος, οξυκόρυφα τόξα, εξωτερικές αντηρίδες και μεγάλα παράθυρα με υαλογραφήματα (βιτρό) στη θέση των τοιχογραφιών.
Τι πίστευαν οι αλχημιστές;
Πίστευαν ότι με τη φιλοσοφική λίθο τα σώματα αλλάζουν υπόσταση, ώστε τα φτηνά μέταλλα να γίνουν ασήμι ή χρυσάφι, και ότι μπορεί να βρεθεί το ελιξήριο της ζωής που κάνει αθάνατο όποιον το πιει.
Πότε και πού ιδρύθηκαν τα πρώτα πανεπιστήμια;
Στα τέλη του 12ου αιώνα, στο Παρίσι, τη Μπολόνια και την Οξφόρδη, με την υποστήριξη και τον έλεγχο της Εκκλησίας.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.