Πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές (11ος -15ος αιώνας)
Το μάθημα δείχνει πώς από τον 11ο αιώνα η γεωργία, οι πόλεις και το εμπόριο της Δυτικής Ευρώπης αναπτύχθηκαν και γεννήθηκε η αστική τάξη, και πώς τον 14ο αιώνα ήρθε η κρίση με λιμό, πανώλη και πολέμους. Εξετάζει και τα κράτη της εποχής και τη σύγκρουση του πάπα με την κοσμική εξουσία.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 11ος έως 15ος αιώνας
Γιατί
Από τον 11ο αιώνα νέα εργαλεία (τροχοφόρο άροτρο, μεταλλικό υνί, περιλαίμιο) και η τριζωνική καλλιέργεια αυξάνουν την παραγωγή, και ο πληθυσμός μεγαλώνει γρήγορα.
Τι έγινε
Για να τραφεί ο πληθυσμός γίνονται εκχερσώσεις και αποξηράνσεις ελών.
Οι πόλεις αναπτύσσονται ξανά, με νερόμυλους και ανεμόμυλους, βιοτεχνία και τράπεζες. Παίρνουν χάρτες ελευθεριών και γίνονται αυτόνομες κοινότητες.
Το εμπόριο αναβιώνει με εμποροπανηγύρεις και ενώσεις πόλεων, όπως η γερμανική Χάνσα. Χρησιμοποιούνται συναλλαγματικές και πίστωση.
Οι δουλοπάροικοι εξαγοράζουν τις υποχρεώσεις τους και γεννιέται η αστική τάξη. Η γη παύει να είναι το μόνο μέτρο αξίας και η φεουδαρχία μπαίνει σε κρίση.
Τον 14ο αιώνα λιμός, η μαύρη πανώλης και ο εκατονταετής πόλεμος φέρνουν ερήμωση και βαριά φορολογία, και ξεσπούν εξεγέρσεις που καταπνίγονται.
Η Γερμανία μένει διαιρεμένη με Δίαιτα, η Αγγλία περιορίζει τον βασιλιά με τον Μεγάλο Χάρτη και το Κοινοβούλιο, ενώ η Γαλλία δυναμώνει τον βασιλιά με τις Γενικές Τάξεις.
Ο πάπας συγκρούεται με τον γερμανό αυτοκράτορα στην έριδα της περιβολής και με τον βασιλιά της Γαλλίας, που φέρνει την παπική έδρα στην Αβινιόν.
Τι άλλαξε
Η Ευρώπη περνά σε μεταβατική περίοδο από τον μεσαιωνικό κόσμο προς τους νέους χρόνους, και η διαφθορά στην Εκκλησία φέρνει το αίτημα για θρησκευτική μεταρρύθμιση.
Πρόσωπα
Ιωάννης Α΄ ο Ακτήμονας
βασιλιάς της Αγγλίας που παραχώρησε τον Μεγάλο Χάρτη Δικαιωμάτων (1215)
εκλέκτορες
οι δούκες των σπουδαιότερων γερμανικών κρατιδίων που εξέλεγαν τον αυτοκράτορα
Όροι
εκχερσώσεις
επέκταση των καλλιεργούμενων εκτάσεων για να τραφεί ο πληθυσμός που αυξανόταν
χάρτες ελευθεριών
οικονομικά και διοικητικά προνόμια που δίνονταν στις πόλεις
Χάνσα
γερμανική ένωση εμπορικών πόλεων με πάνω από ογδόντα πόλεις
συναλλαγματικές
έγγραφες εντολές πληρωμής που μπορούν να μεταβιβαστούν
αστική τάξη
έμποροι, βιοτέχνες, τραπεζίτες και όσοι ζουν από τις νέες οικονομικές δραστηριότητες των πόλεων
Δίαιτα
γερμανικό είδος κοινοβουλίου με αντιπροσώπους ευγενών, κλήρου και αστών
Γενικές Τάξεις
η γαλλική συνέλευση με εκπροσώπους ευγενών, κλήρου και αστών
κοσμική περιβολή
ο διορισμός επισκόπων και η απονομή εκκλησιαστικών αξιωμάτων από τον αυτοκράτορα
έριδα της περιβολής
η διαμάχη πάπα και γερμανού αυτοκράτορα για την κοσμική περιβολή
αιχμαλωσία της Αβινιόν
τα περίπου εβδομήντα χρόνια που η παπική έδρα έμεινε στην Αβινιόν
Ήταν οικονομικά και διοικητικά προνόμια που δίνονταν στις πόλεις, ιδίως τις νέες. Οι πόλεις αυτές γίνονταν αυτόνομες κοινότητες που τις διοικούσαν ευγενείς και αστοί.
Τι ήταν ο Μεγάλος Χάρτης Δικαιωμάτων;
Ήταν το κείμενο που αναγκάστηκε να παραχωρήσει το 1215 ο βασιλιάς της Αγγλίας Ιωάννης ο Ακτήμονας, αποδεχόμενος σημαντικούς περιορισμούς της βασιλικής εξουσίας. Λίγο μετά συγκροτήθηκε και Κοινοβούλιο με αντιπροσώπους ευγενών, κλήρου και αστών.
Τι ήταν η αιχμαλωσία της Αβινιόν;
Ο βασιλιάς της Γαλλίας ανάγκασε τον πάπα να μεταφέρει την έδρα του από τη Ρώμη στην Αβινιόν, όπου έμεινε περίπου εβδομήντα χρόνια (1305-1377). Αυτή η περίοδος λέγεται αιχμαλωσία της Αβινιόν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.