απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5.3

Επιστήμη και Τεχνολογία

Το μάθημα παρουσιάζει τις ανώτατες σχολές της Κωνσταντινούπολης, το Δίκαιο και τις επιστήμες στο Βυζάντιο, καθώς και τις εφευρέσεις του, κυρίως για πολεμική χρήση, όπως το υγρόν πυρ.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Οι Βυζαντινοί κληρονόμησαν από τον κλασικό κόσμο την αγάπη για τη γνώση, αλλά ο θρησκευτικός χαρακτήρας του πολιτισμού τους δεν ευνόησε τις φυσικές επιστήμες.
  2. Οι αυτοκράτορες ίδρυσαν ανώτατες σχολές για να γίνει η Κωνσταντινούπολη και πνευματικό κέντρο: Πατριαρχική Ακαδημία, Πανδιδακτήριο, Διδασκαλείο Νόμων.
  3. Το Δίκαιο αναπτύχθηκε ιδιαίτερα, γιατί το κράτος έπρεπε να απαντά σε νέες καταστάσεις με νέους νόμους ή με βελτίωση των παλιών.
  4. Αναδείχθηκαν γιατροί, αστρονόμοι και μαθηματικοί, ενώ τα βιβλία γεωγραφίας είναι πηγή για τις σχέσεις της αυτοκρατορίας με άλλους λαούς.
  5. Οι γνωστές εφευρέσεις αφορούν κυρίως τον πόλεμο: το υγρόν πυρ και ο οπτικός τηλέγραφος για προειδοποίηση από αραβικές επιδρομές.
  6. Στη ναυτική τεχνολογία το γνωστότερο πολεμικό πλοίο ήταν ο δρόμων, ενώ το εμπορικό πλοίο είχε μήκος περίπου 21 μέτρα και χωρητικότητα 50 τόνων.

Πρόσωπα

Λέων ο Φιλόσοφος ή Μαθηματικός
λόγιος του 9ου αιώνα (μαθηματικά, φυσικές επιστήμες), του αποδίδεται ο οπτικός τηλέγραφος
Αλέξανδρος Τραλλιανός
γιατρός (525-605)
Κοσμάς ο Ινδικοπλεύστης
γεωγράφος του 6ου αιώνα
Στέφανος ο Βυζάντιος
γεωγράφος του 5ου αιώνα
Μιχαήλ Ψελλός
λόγιος (1018-1096): μαθηματικά, αστρονομία, μουσική
Γεώργιος Παχυμέρης
λόγιος (1242-1310) που πρότεινε να υιοθετηθούν οι αραβικοί αριθμοί
Μάξιμος Πλανούδης
λόγιος (1260-1310) που εισήγαγε τη χρήση του «μηδέν»
Νικηφόρος Γρηγοράς
λόγιος (1295-1360): κατασκευή αστρολάβου, πρόβλεψη εκλείψεων

Όροι

Πατριαρχική Ακαδημία
η Θεολογική Σχολή της Κωνσταντινούπολης (5ος αι.)
Πανδιδακτήριο
το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης (5ος αι.), από τον 9ο αιώνα και Πανεπιστήμιο της Μαγναύρας
Διδασκαλείο Νόμων
η Νομική Σχολή της Κωνσταντινούπολης (11ος αι.)
υγρόν πυρ
μίγμα εύφλεκτων υλικών που εκτοξευόταν με σωλήνες εναντίον εχθρικών πλοίων
οπτικός τηλέγραφος
σύστημα γρήγορης προειδοποίησης για τις αραβικές επιδρομές
δρόμων
το γνωστότερο βυζαντινό πολεμικό πλοίο, με μία και αργότερα δύο σειρές κουπιά

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες ανώτατες σχολές λειτούργησαν στην Κωνσταντινούπολη;

Η Πατριαρχική Ακαδημία ή Θεολογική Σχολή (5ος αι.), το Πανδιδακτήριο ή Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης (5ος αι.), που από τον 9ο αιώνα λεγόταν και Πανεπιστήμιο της Μαγναύρας, και το Διδασκαλείο Νόμων ή Νομική Σχολή (11ος αι.).

Τι ήταν το υγρόν πυρ;

Ήταν η σημαντικότερη βυζαντινή εφεύρεση: ένα μίγμα από εύφλεκτα υλικά που εκτοξευόταν με ειδικούς σωλήνες εναντίον εχθρικών πλοίων ή άλλων στόχων.

Γιατί δεν αναπτύχθηκαν πολύ οι φυσικές επιστήμες στο Βυζάντιο;

Ο έντονος θρησκευτικός χαρακτήρας του βυζαντινού πολιτισμού δεν τις ευνόησε. Παρ' όλα αυτά αναδείχθηκαν αξιόλογοι γιατροί, αστρονόμοι και μαθηματικοί.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.