Η διαμόρφωση της μεσαιωνικής ελληνικής βυζαντινής αυτοκρατορίας
Το μάθημα εξηγεί γιατί το Βυζάντιο μετά την ανασύστασή του αδυνάτισε και πώς οι Οθωμανοί κατέκτησαν τη Μικρά Ασία και τα Βαλκάνια τον 14ο και 15ο αιώνα. Παρουσιάζει και τις τελευταίες προσπάθειες των Βυζαντινών να τους σταματήσουν.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Από το 1261 ως τα μέσα του 15ου αιώνα
Γιατί
Μετά μια τελευταία αναλαμπή επί Μιχαήλ Η΄, οι εμφύλιοι πόλεμοι οδήγησαν το Βυζάντιο σε οικονομική και στρατιωτική κατάρρευση.
Υποτίμηση του νομίσματος, βαριά φορολογία και φτώχεια προκάλεσαν εξεγέρσεις στη Θεσσαλονίκη και την Αδριανούπολη.
Ο Ανδρόνικος Β΄ μείωσε στρατό και στόλο και κυριάρχησαν οι ξένοι μισθοφόροι.
Τι έγινε
Οι Οθωμανοί, τουρκική φυλή νομάδων κοντά στην Προύσα, πήραν το όνομά τους από τον σουλτάνο Οθμάν.
Αξιοποίησαν την κατάργηση των ακριτών μετά το 1261 και τους γαζήδες, και με μακριές πολιορκίες ανάγκασαν τις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας να παραδοθούν.
Για να ενισχύσουν τον στρατό τους καθιέρωσαν το παιδομάζωμα και σχημάτισαν το τάγμα των γενιτσάρων.
Στα μέσα του 14ου αιώνα πέρασαν στην Ευρώπη, κατέλαβαν την Καλλίπολη (1354) και νίκησαν τους Σέρβους στο Κοσσυφοπέδιο (1389).
Οι Μογγόλοι νίκησαν τον Βαγιαζίτ στην Άγκυρα (1402) και η κρίση των Οθωμανών έδωσε στο Βυζάντιο παράταση ζωής.
Βυζαντινοί αυτοκράτορες ταξίδεψαν στη Δύση για βοήθεια. Ο Ιωάννης Η΄ δέχτηκε στη σύνοδο Φερράρας Φλωρεντίας την «ένωση» των Εκκλησιών, όπως πριν ο Μιχαήλ Η΄ στη Λυών.
Τι άλλαξε
Η «ένωση» δεν έγινε δεκτή από τον λαό και αποδείχτηκε μάταιη: το Βυζάντιο έμεινε απροστάτευτο απέναντι στους Οθωμανούς.
Πρόσωπα
Μιχαήλ Η΄
αυτοκράτορας που ανασύστησε το Βυζάντιο και δέχτηκε πρώτος την «ένωση» στη σύνοδο της Λυών
Ανδρόνικος Β΄
αυτοκράτορας (1282-1328) που μείωσε τη δύναμη του στρατού και του στόλου
Οθμάν (Οσμάν)
σουλτάνος που οργάνωσε πρώτος τους Οθωμανούς, οι οποίοι πήραν το όνομά του
Ορχάν
σουλτάνος στον οποίο παραδόθηκε η Προύσα το 1326
Βαγιαζίτ
σουλτάνος που νικήθηκε από τους Μογγόλους στη μάχη της Άγκυρας
Ιωάννης Η΄
αυτοκράτορας που ανανέωσε την «ένωση» στη σύνοδο Φερράρας Φλωρεντίας
Όροι
αυτοκρατορία των Στενών
η άλλοτε ισχυρή αυτοκρατορία όπως έγινε μετά τις κρίσεις: αδύναμη και εύκολος στόχος για τους Οθωμανούς
σουλτάνος
ο ηγεμόνας των Οθωμανών
γαζήδες
φανατικοί μαχητές του Ισλάμ, θεσμός που αξιοποίησαν οι Οθωμανοί
παιδομάζωμα
η στρατολόγηση χριστιανόπαιδων για τον οθωμανικό στρατό
γενίτσαροι
επίλεκτο τάγμα του οθωμανικού στρατού, ο «νέος στρατός»
Οι εμφύλιοι πόλεμοι έφεραν οικονομική και στρατιωτική κατάρρευση: το νόμισμα υποτιμήθηκε, η βαριά φορολογία και η φτώχεια προκάλεσαν εξεγέρσεις, και ο Ανδρόνικος Β΄ μείωσε στρατό και στόλο. Έτσι έμεινε μια αδύναμη «αυτοκρατορία των Στενών».
Τι ήταν το παιδομάζωμα και οι γενίτσαροι;
Παιδομάζωμα ήταν η στρατολόγηση χριστιανόπαιδων από τους Οθωμανούς, που χρειάζονταν να ενισχύσουν τον στρατό τους. Από αυτά τα παιδιά σχηματίστηκε το επίλεκτο τάγμα των γενιτσάρων, δηλαδή ο «νέος στρατός».
Γιατί η μάχη της Άγκυρας (1402) βοήθησε το Βυζάντιο;
Οι Μογγόλοι νίκησαν τον σουλτάνο Βαγιαζίτ και το Οθωμανικό Κράτος μπήκε σε βαθιά κρίση. Αυτό έδωσε στο Βυζάντιο παράταση ζωής.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.