8Γ

Παρασύνθετα και Πολυλεκτικά Σύνθετα

Το μάθημα εξηγεί τα παρασύνθετα, δηλαδή τις λέξεις που παράγονται από σύνθετες ή από δύο λέξεις που λέγονται μαζί, διακρίνει τη γνήσια από την καταχρηστική σύνθεση και παρουσιάζει τα τρία είδη πολυλεκτικών συνθέτων.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 8Γ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Παρασύνθετες είναι οι λέξεις που παράγονται από σύνθετες και όχι από απλές λέξεις.
Παρασύνθετα βγαίνουν και από δύο λέξεις που λέγονται συχνά μαζί, με την προσθήκη παραγωγικής κατάληξης (Αιγαίο πέλαγος, αιγαιοπελαγίτικος· έξω φρενών, εξωφρενικός).
Οι μαθητές σχηματίζουν παρασύνθετα που δείχνουν τον κάτοικο ενός τόπου και ψάχνουν στο λεξικό λέξεις σε -ίτης και -είο.
Γνήσια σύνθεση: τα συνθετικά αλλάζουν και ενώνονται στο θέμα τους (καλόκαρδος).
Καταχρηστική σύνθεση: τα συνθετικά μένουν όπως είναι, με μόνη πιθανή αλλαγή τον τόνο (Αλεξανδρούπολη).
Πολυσύνθετα: τρία ή περισσότερα συνθετικά σε μία λέξη.
Λεξικές φράσεις: σταθερά ονοματικά σύνολα με δική τους σημασία, όπως «παιδική χαρά».
Παραθετικά σύνθετα: δύο λέξεις με ενωτικό, συχνά με μεταφορική σχέση, όπως στους τίτλους εφημερίδων (συζήτηση-μαραθώνιος).

Όροι

παρασύνθετο: παράγωγο από σύνθετη λέξη
καλωσόρισμα: από το σύνθετο καλωσορίζω
καλοκαρδίζω: από το σύνθετο καλόκαρδος
εξωφρενικός: από το «έξω φρενών»
αιγαιοπελαγίτικος: από το «Αιγαίο πέλαγος»
Αρεοπαγίτης: από το «Άρειος Πάγος»
Νοτιοαφρικανός: από το «Νότια Αφρική»
γνήσια σύνθεση: τα συνθετικά αλλάζουν, ενώνονται
καταχρηστική σύνθεση: τα συνθετικά μένουν ως έχουν
νυχτολούλουδο: γνήσια σύνθεση
Νεάπολη: καταχρηστική σύνθεση
πολυλεκτικό σύνθετο: σύνθετο από περισσότερες λέξεις
πολυσύνθετο: τρία ή περισσότερα συνθετικά
μισοκακόμοιρος: πολυσύνθετο: μισός, κακή, μοίρα
λεξική φράση: σταθερό ονοματικό σύνολο
παιδική χαρά: λεξική φράση: χώρος παιχνιδιού
φακοί επαφής: λεξική φράση: φακοί αντί για γυαλιά
παραθετικό σύνθετο: δύο λέξεις με ενωτικό
λέξη-κλειδί: παραθετικό σύνθετο
συζήτηση-μαραθώνιος: συζήτηση που κράτησε πολύ

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι τα παρασύνθετα;

Είναι παράγωγες λέξεις που δεν βγαίνουν από απλή λέξη αλλά από σύνθετη (καλωσορίζω, καλωσόρισμα· καλόκαρδος, καλοκαρδίζω) ή από δύο λέξεις που λέγονται μαζί χωρίς να κάνουν σύνθετο, με μια παραγωγική κατάληξη (Άρειος Πάγος, Αρεοπαγίτης).

Ποια είναι η διαφορά γνήσιας και καταχρηστικής σύνθεσης;

Στη γνήσια σύνθεση τα συνθετικά αλλάζουν: το β΄ συνθετικό ή το θέμα του ενώνεται με το θέμα του α΄ (νύχτα + λουλούδι, νυχτολούλουδο). Στην καταχρηστική απλώς μπαίνουν το ένα δίπλα στο άλλο και το πολύ να αλλάξει ο τόνος (Νέα πόλη, Νεάπολη).

Ποια είναι τα είδη των πολυλεκτικών συνθέτων;

Πολυσύνθετα με τρία ή περισσότερα συνθετικά (μισοκακόμοιρος)· λεξικές φράσεις, δηλαδή σταθερά ονοματικά σύνολα με δική τους σημασία (παιδική χαρά, φακοί επαφής)· και παραθετικά σύνθετα, δύο λέξεις με ενωτικό (λέξη-κλειδί, παιδί-θαύμα).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα