Πού βρίσκονται οι μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, γιατί χτίστηκαν εκεί και πώς μεγάλωσαν μετά τη βιομηχανική επανάσταση. Το μάθημα εξηγεί τα τμήματα μιας μεγαλούπολης και τα περιβαλλοντικά της προβλήματα.
Β΄ Γυμνασίου · Γεωγραφία · Ενοτητα 33 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η Ευρώπη έχει υψηλή αστικοποίηση αλλά λίγες πόλεις πάνω από τρία εκατομμύρια· έχει πολλές πάνω από ένα εκατομμύριο και αστικά συγκροτήματα όπως Αθήνα-Πειραιάς και Ρουρ.
Οι περισσότερες μεγάλες πόλεις είναι πρωτεύουσες και βρίσκονται σε λιμάνια, ποτάμια, πεδιάδες και βιομηχανικές περιοχές.
Πρώτες πόλεις ήταν οι αρχαίες ελληνικές πόλεις-κράτη· για αιώνες μόνο Αθήνα, Ρώμη και Κωνσταντινούπολη είχαν εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους.
Παλιά οι πόλεις ιδρύονταν σε ασφαλή σημεία ή ως ρωμαϊκά φρούρια για τον έλεγχο συγκοινωνιών και οικονομίας.
Ως τις αρχές του 18ου αιώνα μόλις το 10% των Ευρωπαίων ζούσε σε πόλεις· με τη βιομηχανία οι πόλεις μεγάλωσαν γρήγορα.
Μια μεγαλούπολη έχει ιστορικό κέντρο, περιφερειακές συνοικίες και προάστια· είναι οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο.
Οι μεγαλουπόλεις υποβαθμίζουν το περιβάλλον με θόρυβο, κυκλοφοριακό, ρύπανση αέρα και απορρίμματα.
Πρόσωπα
Τάκιτος
Ρωμαίος συγγραφέας του 1ου αιώνα μ.Χ., πρώτος αναφέρει το Λονδίνο ως Londinium
Όροι
μεγαλούπολη
πολύ μεγάλη πόλη με εκατομμύρια κατοίκους, που συχνά ενσωματώνει γειτονικές πόλεις
αστικό κέντρο (συγκρότημα)
γειτονικές πόλεις που λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο, όπως Αθήνα-Πειραιάς
ιστορικό κέντρο
ο αρχικός πυρήνας της πόλης, με τουρισμό, επιχειρήσεις και υπηρεσίες
προάστια
ο εξωτερικός δακτύλιος της πόλης, μακριά από το κέντρο
ρωμαϊκά φρούρια
στρατόπεδα των Ρωμαίων σε πεδιάδες ή όχθες ποταμών που έγιναν πόλεις
βιομηχανική επανάσταση
ξεκίνησε γύρω στο 1750 από το Ηνωμένο Βασίλειο και μεγάλωσε γρήγορα τις πόλεις
Χρονολογίες
1750
Αρχίζει περίπου η βιομηχανική επανάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο
1800
Το Λονδίνο έχει περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους
1900
Το Λονδίνο αγγίζει τα επτά εκατομμύρια κατοίκους
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης;
Κατά το βιβλίο η Μόσχα, το Λονδίνο, η Κωνσταντινούπολη και το Παρίσι. Η καθεμιά έχει πληθυσμό όσο ή περισσότερο από όλη την Ελλάδα.
Γιατί οι μεγάλες πόλεις βρίσκονται κοντά σε θάλασσα ή ποτάμια;
Οι μεγάλες πόλεις βρίσκονται κυρίως σε λιμάνια, σε όχθες ποταμών, σε πεδιάδες και σε βιομηχανικές περιοχές, όπου είναι εύκολη η μεταφορά πρώτων υλών και προϊόντων. Οι περισσότερες είναι και πρωτεύουσες.
Με ποιο κριτήριο ιδρύονταν παλιά οι πόλεις;
Κυρίως για την ασφάλεια των κατοίκων: σε νησιά ποταμών (Παρίσι), σε λίμνες (Στοκχόλμη), σε υψώματα (Αθήνα, Ρώμη) ή σε καμπύλες ποταμών (Βέρνη). Άλλες ξεκίνησαν ως ρωμαϊκά φρούρια, όπως το Λονδίνο και η Κολωνία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.