Τα βουνά και οι πεδιάδες στη ζωή των Ευρωπαίων

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Τα βουνά δίνουν ξυλεία, ρετσίνι, καρπούς, βοσκοτόπια για τυροκομικά, πετρώματα και μεταλλεύματα.
2. Τα ορμητικά ποτάμια δίνουν υδροηλεκτρική ενέργεια· η Νορβηγία καλύπτει σχεδόν όλες τις ανάγκες της από φράγματα.
3. Αναψυχή, ορειβασία και χειμερινός τουρισμός στηρίζουν χιλιάδες οικογένειες, αλλά η κλιματική αλλαγή απειλεί το χιόνι.
4. Οι οροσειρές επηρεάζουν το κλίμα και τροφοδοτούν τα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης.
5. Στα βουνά η ζωή είναι δύσκολη: δρόμοι, κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, χείμαρροι, σεισμοί· οι σήραγγες έχουν μεγάλο κόστος.
6. Στις πεδιάδες ζει ο περισσότερος πληθυσμός, με χώρο για πόλεις, γεωργία, πλωτά ποτάμια και φθηνούς δρόμους.
7. Παλιά το ανάγλυφο καθόριζε την ανάπτυξη· σήμερα είναι ένας μόνο παράγοντας.

Τι άλλαξε

• Η ορεινή Ελβετία είναι πλούσια ενώ η πεδινή Πολωνία έχει χαμηλότερο Α.Ε.Π., γιατί μετρούν και πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες.

Πρόσωπα

Ζαν-Ζακ Ρουσό

άνθρωπος των γραμμάτων από την Ελβετία

Έρμαν Έσε

άνθρωπος των γραμμάτων που το βιβλίο συνδέει με την Ελβετία

Φρεντερίκ Σοπέν

Πολωνός, από τους ανθρώπους του πολιτισμού της χώρας

Μαρία Κιουρί

Πολωνή, τιμημένη με Νόμπελ Χημείας και Φυσικής

Βισλάβα Σιμπόρσκα

Πολωνή, τιμημένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας

Όροι

χειμερινός τουρισμός

τουρισμός του χιονιού με χιονοδρομικά κέντρα, σημαντική πηγή εσόδων για τις χώρες των Άλπεων

σήραγγα

τούνελ μέσα από βουνό για δρόμο ή σιδηρόδρομο, όπως του Λευκού Όρους και του Σεμπλόν

κατά κεφαλήν Α.Ε.Π.

δείκτης πλούτου που συγκρίνει στον πίνακα Ελβετία και Πολωνία

καντόνια

τα αυτόνομα κρατίδια της ομοσπονδιακής Ελβετίας

υδροηλεκτρικά φράγματα

έργα που παράγουν ρεύμα από τα ορμητικά ποτάμια των βουνών

κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες

κίνδυνοι των ορεινών περιοχών που κλείνουν δρόμους