Τι προσφέρουν τα βουνά στους Ευρωπαίους (ξυλεία, νερό, ενέργεια, τουρισμό) και ποιες δυσκολίες φέρνουν, και γιατί στις πεδιάδες η ζωή είναι ευκολότερη. Η σύγκριση Ελβετίας και Πολωνίας δείχνει ότι σήμερα το ανάγλυφο δεν καθορίζει μόνο του την ανάπτυξη.
Β΄ Γυμνασίου · Γεωγραφία · Ενοτητα 17 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα βουνά δίνουν ξυλεία, ρετσίνι, καρπούς, βοσκοτόπια για τυροκομικά, πετρώματα και μεταλλεύματα.
Τα ορμητικά ποτάμια δίνουν υδροηλεκτρική ενέργεια· η Νορβηγία καλύπτει σχεδόν όλες τις ανάγκες της από φράγματα.
Αναψυχή, ορειβασία και χειμερινός τουρισμός στηρίζουν χιλιάδες οικογένειες, αλλά η κλιματική αλλαγή απειλεί το χιόνι.
Οι οροσειρές επηρεάζουν το κλίμα και τροφοδοτούν τα μεγάλα ποτάμια της Ευρώπης.
Στα βουνά η ζωή είναι δύσκολη: δρόμοι, κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, χείμαρροι, σεισμοί· οι σήραγγες έχουν μεγάλο κόστος.
Στις πεδιάδες ζει ο περισσότερος πληθυσμός, με χώρο για πόλεις, γεωργία, πλωτά ποτάμια και φθηνούς δρόμους.
Παλιά το ανάγλυφο καθόριζε την ανάπτυξη· σήμερα είναι ένας μόνο παράγοντας.
Τι άλλαξε
Η ορεινή Ελβετία είναι πλούσια ενώ η πεδινή Πολωνία έχει χαμηλότερο Α.Ε.Π., γιατί μετρούν και πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες.
Πρόσωπα
Ζαν-Ζακ Ρουσό
άνθρωπος των γραμμάτων από την Ελβετία
Έρμαν Έσε
άνθρωπος των γραμμάτων που το βιβλίο συνδέει με την Ελβετία
Φρεντερίκ Σοπέν
Πολωνός, από τους ανθρώπους του πολιτισμού της χώρας
Μαρία Κιουρί
Πολωνή, τιμημένη με Νόμπελ Χημείας και Φυσικής
Βισλάβα Σιμπόρσκα
Πολωνή, τιμημένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας
Όροι
χειμερινός τουρισμός
τουρισμός του χιονιού με χιονοδρομικά κέντρα, σημαντική πηγή εσόδων για τις χώρες των Άλπεων
σήραγγα
τούνελ μέσα από βουνό για δρόμο ή σιδηρόδρομο, όπως του Λευκού Όρους και του Σεμπλόν
κατά κεφαλήν Α.Ε.Π.
δείκτης πλούτου που συγκρίνει στον πίνακα Ελβετία και Πολωνία
καντόνια
τα αυτόνομα κρατίδια της ομοσπονδιακής Ελβετίας
υδροηλεκτρικά φράγματα
έργα που παράγουν ρεύμα από τα ορμητικά ποτάμια των βουνών
κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες
κίνδυνοι των ορεινών περιοχών που κλείνουν δρόμους
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι προσφέρουν τα βουνά στους ανθρώπους;
Ξυλεία, ρετσίνι, καρπούς, βοσκοτόπια και τυροκομικά, πετρώματα και μεταλλεύματα, υδροηλεκτρική ενέργεια, νερό για τα μεγάλα ποτάμια, αναψυχή, ορειβασία και χειμερινό τουρισμό.
Ποιες δυσκολίες έχει η ζωή στα βουνά;
Δύσκολη κατασκευή δρόμων και σιδηροδρόμων, αντίξοο κλίμα, κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, ορμητικοί χείμαρροι και συχνότεροι σεισμοί. Για να επικοινωνούν οι άνθρωποι χτίζουν ακριβές σήραγγες, όπως στις Άλπεις.
Μια ορεινή χώρα μπορεί να είναι πλούσια;
Ναι. Σήμερα η τεχνολογία, τα ορυκτά και ο τουρισμός μετρούν όσο και το ανάγλυφο. Η ορεινή Ελβετία είχε το 2006 κατά κεφαλήν Α.Ε.Π. 39.800 δολάρια, ενώ η πεδινή Πολωνία 16.200.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.