Μικροσκοπική μελέτη των αλλαγών κατάστασης

Στον πάγο, στο νερό και στον ατμό τα μόρια είναι ακριβώς τα ίδια. Αυτό που αλλάζει είναι πόσο σφιχτά κρατιούνται μεταξύ τους.

Β΄ Γυμνασίου · Φυσική · Ενοτητα 7 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Στην τήξη οι ταλαντώσεις γίνονται τόσο έντονες ώστε οι δομικοί λίθοι φεύγουν από τις θέσεις τους και γλιστρούν· στον βρασμό απομακρύνονται και κινούνται ελεύθερα.
Οι ίδιοι οι δομικοί λίθοι δεν λιώνουν ούτε εξαερώνονται· αλλάζει μόνο ο τρόπος κίνησης και αλληλεπίδρασης.
Στην αλλαγή κατάστασης η κινητική ενέργεια μένει σταθερή, άρα και η θερμοκρασία· αλλάζει η δυναμική ενέργεια, δηλαδή η εσωτερική ενέργεια.
Νερό στους 0 °C έχει περισσότερη εσωτερική ενέργεια από ίση μάζα πάγου στους 0 °C· η διαφορά είναι η θερμότητα τήξης.
Η θερμότητα τήξης και βρασμού είναι ανάλογη της μάζας και εξαρτάται από το υλικό· η θερμότητα βρασμού είναι πάντα μεγαλύτερη από της τήξης.
Στην τήξη η μάζα μένει ίδια ενώ ο όγκος αλλάζει· ο πάγος είναι λιγότερο πυκνός από το νερό, γι' αυτό επιπλέει.
Το αλάτι κατεβάζει τη θερμοκρασία τήξης του πάγου· το αντιψυκτικό προστατεύει το ψυγείο του αυτοκινήτου.
Με μεγαλύτερη πίεση το νερό βράζει σε υψηλότερη θερμοκρασία (χύτρα ταχύτητας), με μικρότερη σε χαμηλότερη (κορυφές βουνών).

Πρόσωπα

Ντενί Παπέν (Denis Papin): Γάλλος, εφηύρε τη χύτρα ταχύτητας το 1679

Όροι

τήξη στον μικρόκοσμο: οι λίθοι φεύγουν από τις θέσεις τους
βρασμός στον μικρόκοσμο: οι λίθοι κινούνται πια ελεύθερα
εσωτερική ενέργεια σε αλλαγή φάσης: αλλάζει μέσω της δυναμικής ενέργειας
θερμική ενέργεια σε αλλαγή φάσης: μένει σταθερή
νερό 0 °C και πάγος 0 °C: το νερό έχει περισσότερη εσωτερική
θερμότητα τήξης και μάζα: διπλάσια μάζα, διπλάσια θερμότητα
θερμότητα βρασμού: πάντα μεγαλύτερη από θερμότητα τήξης
μάζα στην τήξη: μένει σταθερή
όγκος πάγου: μεγαλύτερος από ίση μάζα νερού
εξάγωνα: σχήμα που φτιάχνουν τα μόρια στον πάγο
πάγος στο νερό: επιπλέει, έχει μικρότερη πυκνότητα
γάλλιο: μέταλλο που διαστέλλεται όταν πήζει
αλάτι στον πάγο: λιώνει κάτω από 0 °C
αντιψυκτικό: χαμηλώνει τη θερμοκρασία πήξης του νερού
χύτρα ταχύτητας: νερό βράζει περίπου στους 120 °C
βρασμός στο βουνό: χαμηλότερη θερμοκρασία, μικρή πίεση
ανώμαλη διαστολή, εξήγηση: λιώνουν μικροκρύσταλλοι πάγου ως 4 °C

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Αλλάζουν τα μόρια όταν λιώνει ο πάγος;

Όχι. Είναι τα ίδια μόρια νερού. Αλλάζει μόνο η διάταξη και η ελευθερία κίνησής τους.

Πού πηγαίνει η ενέργεια κατά την τήξη;

Στο να σπάσουν οι δεσμοί ανάμεσα στα σωματίδια, όχι στο να κινηθούν γρηγορότερα. Γι' αυτό η θερμοκρασία μένει σταθερή.

Γιατί ο ατμός πιάνει τόσο μεγαλύτερο όγκο;

Γιατί τα μόρια απομακρύνονται πάρα πολύ μεταξύ τους και κινούνται ελεύθερα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα