Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Θερμική διαστολή: με τη θέρμανση ο όγκος αυξάνεται· συστολή: με την ψύξη μειώνεται. Δεν διαστέλλονται όλα τα υλικά το ίδιο.
Γραμμική διαστολή σε ράβδους και σύρματα: ΔΙ = Ι0·αΙ·Δθ, ανάλογη του αρχικού μήκους και της Δθ, και εξαρτάται από το υλικό (το αλουμίνιο περισσότερο από τον σίδηρο).
Επιφανειακή διαστολή σε πλάκες· γι' αυτό αφήνουμε διάκενα σε δάπεδα και αρμούς διαστολής στις γέφυρες.
Διαστολή όγκου: ΔV = V0·αV·Δθ. Ένα υγρό διαστέλλεται πιο πολύ από ένα στερεό· έτσι δουλεύει το θερμόμετρο υδραργύρου.
Στα αέρια με σταθερή πίεση ο όγκος αλλάζει κατά 1/273 του όγκου στους 0 °C για κάθε 1 °C, όποιο κι αν είναι το αέριο.
Ερμηνεία: οι δομικοί λίθοι ταλαντώνονται εντονότερα και απομακρύνονται· όσο ισχυρότερες οι δυνάμεις ανάμεσά τους, τόσο μικρότερη η διαστολή.
Όταν η διαστολή εμποδίζεται, εμφανίζονται μεγάλες δυνάμεις: ραγίζουν ποτήρια, λυγίζουν σιδηροτροχιές· γι' αυτό υπάρχει το pyrex.
Το νερό από 0 °C ως 4 °C συστέλλεται όταν ζεσταίνεται· στους 4 °C έχει τη μεγαλύτερη πυκνότητα και έτσι οι λίμνες παγώνουν μόνο στην επιφάνεια.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Γιατί διαστέλλονται τα σώματα;
Γιατί τα σωματίδια κινούνται εντονότερα και απομακρύνονται λίγο περισσότερο το ένα από το άλλο.
Γιατί αφήνουν κενά στις ράγες;
Για να έχουν χώρο να διασταλούν το καλοκαίρι. Χωρίς κενά θα λύγιζαν.
Τι είναι το διμεταλλικό έλασμα;
Δύο μέταλλα κολλημένα μαζί που διαστέλλονται διαφορετικά. Με τη θέρμανση λυγίζει, και έτσι δουλεύουν οι θερμοστάτες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.