απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5

Ενέργεια

Έργο παράγεται μόνο όταν μια δύναμη μετακινεί κάτι. Αν δεν υπάρχει μετατόπιση, δεν υπάρχει έργο, όσο κι αν κουράζεσαι.

Β΄ Γυμνασίου · Φυσική · Ενοτητα 5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η ιδέα ότι κάτι αλλάζει μορφή αλλά δεν χάνεται υπάρχει ήδη στον Ηράκλειτο· η λέξη ενέργεια βγαίνει από το «εν» και το «έργο».
  2. Η ενέργεια φαίνεται μόνο όταν γίνεται μια μεταβολή: όταν περνά από σώμα σε σώμα ή αλλάζει μορφή, και συνολικά διατηρείται.
  3. Το έργο περιγράφει την ενέργεια που μεταφέρεται ή μετατρέπεται όταν δρα μια δύναμη πάνω σε σώμα που κινείται.
  4. Για σταθερή δύναμη στη διεύθυνση της κίνησης: W = F·Δx. Μονάδα στο S.I. το joule: 1 J = 1 N·m.
  5. Το έργο είναι θετικό όταν δύναμη και μετατόπιση έχουν ίδια φορά, αρνητικό όταν έχουν αντίθετη (π.χ. τριβή) και μηδέν όταν είναι κάθετες.
  6. Για πλάγια δύναμη την αναλύουμε σε δύο συνιστώσες· έργο παράγει μόνο η παράλληλη στη μετατόπιση.
  7. Όταν ένα σώμα πέφτει από ύψος h, το έργο του βάρους είναι w·h· όταν ανυψώνεται, είναι αρνητικό, ίσο με −w·h.
  8. Το έργο του βάρους εξαρτάται μόνο από τη διαφορά ύψους, όχι από τον δρόμο (π.χ. κεκλιμένο επίπεδο ή κατακόρυφη πτώση).

Πρόσωπα

Ηράκλειτος
αρχαίος φιλόσοφος, «τα πάντα ρει», το πυρ
Αριστοτέλης
τα τέσσερα στοιχεία: φωτιά, νερό, γη, αέρας
Αρχιμήδης
συνδέει δύναμη και μετατόπιση στον μοχλό
Ήρων ο Αλεξανδρεύς
συνδέει δύναμη και μετατόπιση
Γαλιλαίος
πρώτος χρησιμοποιεί τη λέξη ενέργεια
Κοριόλις
το 1829 ονομάζει έργο το F επί Δx
Τζέιμς Πρέσκοτ Τζάουλ
Άγγλος φυσικός, από αυτόν το joule

Όροι

ενέργεια
αλλάζει μορφή, προκαλεί μεταβολές
έργο (W)
ενέργεια που μεταφέρει μια δύναμη
W = F·Δx
έργο σταθερής δύναμης κατά την κίνηση
joule (J)
μονάδα έργου και ενέργειας στο S.I.
1 J
1 N επί 1 m
1 kJ
1.000 J
1 MJ
1.000.000 J
θετικό έργο
δύναμη και μετατόπιση με ίδια φορά
αρνητικό έργο
δύναμη αντίθετη στη μετατόπιση
μηδενικό έργο
δύναμη κάθετη στη μετατόπιση
έργο τριβής
πάντα αρνητικό, αντιστέκεται στην κίνηση
συνιστώσες δύναμης
δύο δυνάμεις που μαζί κάνουν την αρχική
κεκλιμένο επίπεδο
επίπεδο πλάγιο ως προς το οριζόντιο
Ww = w·h
έργο του βάρους σε πτώση από ύψος h
έργο βάρους
εξαρτάται μόνο από τη διαφορά ύψους
παράγωγο μέγεθος
η μονάδα του βγαίνει από τον ορισμό του

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Ποιος είναι ο τύπος του έργου;

W = F · x, όταν η δύναμη έχει την κατεύθυνση της μετατόπισης. Μονάδα το joule.

Παράγω έργο κρατώντας μια βαλίτσα ακίνητη;

Όχι, στη φυσική. Χωρίς μετατόπιση το έργο είναι μηδέν, ακόμα κι αν οι μύες σου κουράζονται.

Τι σχέση έχει το έργο με την ενέργεια;

Το έργο είναι τρόπος μεταφοράς ενέργειας. Όταν μια δύναμη παράγει έργο σε ένα σώμα, του δίνει ενέργεια.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.