απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.1

Η έννοια της δύναμης

Μια δύναμη είτε παραμορφώνει ένα σώμα είτε αλλάζει την κίνησή του. Και τη μετράμε ακριβώς με το πρώτο: με ένα ελατήριο.

Β΄ Γυμνασίου · Φυσική · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η κίνηση και η αλληλεπίδραση είναι δύο γενικά χαρακτηριστικά της ύλης. Αλληλεπίδραση σημαίνει ότι δύο σώματα ασκούν δυνάμεις το ένα στο άλλο.
  2. Δεν βλέπουμε τις δυνάμεις αλλά τα αποτελέσματά τους. Η πιο απλή εικόνα δύναμης είναι το σπρώξιμο ή το τράβηγμα.
  3. Οι δυνάμεις αλλάζουν την ταχύτητα των σωμάτων (βάρκα που ξεκινά, πέτρα που σταματά στο έδαφος) και τα παραμορφώνουν (πλαστελίνη, ελατήριο, πανιά).
  4. Κάθε δύναμη προέρχεται από άλλο σώμα. Κατά τον Νεύτωνα οι δυνάμεις εμφανίζονται πάντα σε ζεύγη: αν το Α ασκεί δύναμη στο Β, και το Β ασκεί δύναμη στο Α.
  5. Δυνάμεις επαφής: από σκοινιά και ελατήρια, στις συγκρούσεις, η τριβή, η δύναμη των υγρών στα τοιχώματα. Δυνάμεις από απόσταση: βαρυτική, ηλεκτρική, μαγνητική.
  6. Μετράμε τη δύναμη από την επιμήκυνση ενός ελατηρίου. Νόμος του Χουκ: η επιμήκυνση είναι ανάλογη με τη δύναμη. Έτσι λειτουργεί το δυναμόμετρο.
  7. Μονάδα δύναμης στο S.I. είναι το 1 N (Newton).
  8. Η δύναμη έχει μέτρο και κατεύθυνση, άρα είναι διάνυσμα: βέλος με σημείο εφαρμογής το σημείο όπου ασκείται και μήκος ανάλογο με το μέτρο (π.χ. 1 cm για 1 N).

Πρόσωπα

Νεύτων
υποστήριξε ότι οι δυνάμεις εμφανίζονται πάντα ανά δύο, ανάμεσα σε δύο σώματα
Ρόμπερτ Χουκ
Άγγλος φυσικός του 17ου αιώνα· διατύπωσε τον νόμο των ελατηρίων

Όροι

δύναμη
αιτία που αλλάζει ταχύτητα ή σχήμα σώματος
αλληλεπίδραση
δύο σώματα ασκούν δυνάμεις το ένα στο άλλο
παραμόρφωση
αλλαγή του σχήματος ενός σώματος
δυνάμεις επαφής
ασκούνται όταν τα σώματα ακουμπούν
δυνάμεις από απόσταση
βαρυτική, ηλεκτρική, μαγνητική
τριβή
δύναμη επαφής ανάμεσα σε δύο επιφάνειες
βαρυτική δύναμη
π.χ. η έλξη του Ήλιου στη Γη
νόμος του Χουκ
επιμήκυνση ανάλογη της δύναμης
δυναμόμετρο
όργανο μέτρησης δύναμης με ελατήριο
1 N (Newton)
μονάδα δύναμης στο S.I.
διάνυσμα δύναμης
βέλος με μέτρο και κατεύθυνση
σημείο εφαρμογής
το σημείο όπου ασκείται η δύναμη
ζεύγος δυνάμεων
οι δυνάμεις εμφανίζονται πάντα ανά δύο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι μπορεί να κάνει μια δύναμη;

Δύο πράγματα: να παραμορφώσει ένα σώμα ή να αλλάξει την ταχύτητά του, σε μέτρο ή σε κατεύθυνση.

Πώς λειτουργεί το δυναμόμετρο;

Είναι ελατήριο βαθμονομημένο σε newton. Η επιμήκυνση είναι ανάλογη της δύναμης, άρα η ένδειξη δίνει κατευθείαν τη δύναμη.

Τι λέει ο νόμος του Hooke;

F = k · x. Η δύναμη είναι ανάλογη της επιμήκυνσης, όσο μένουμε μέσα στα όρια ελαστικότητας του ελατηρίου.

Χρειάζεται επαφή για να ασκηθεί δύναμη;

Όχι. Η βαρύτητα, ο μαγνητισμός και οι ηλεκτρικές δυνάμεις ασκούνται από απόσταση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.