Η επιστημονική μέθοδος

Τέσσερα βήματα με σειρά: παρατηρείς, υποθέτεις, πειραματίζεσαι, συμπεραίνεις. Και μετά ξαναρχίζεις.

Β΄ Γυμνασίου · Φυσική · Ενοτητα 1 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Η επιστημονική μέθοδος: παρατήρηση και ταξινόμηση, μέτρηση ποσοτήτων, αναζήτηση σχέσεων με μαθηματικά, υπόθεση, έλεγχος με πείραμα.
Ο Αριστοτέλης, παρατηρώντας την πτώση των σωμάτων, υποστήριξε ότι τα βαρύτερα πέφτουν γρηγορότερα.
Ο Γαλιλαίος θεώρησε αυτή την άποψη υπόθεση και την έλεγξε με πείραμα: άφηνε διαφορετικά σώματα από το ίδιο ύψος και μετρούσε τον χρόνο πτώσης. Η υπόθεση διαψεύστηκε.
Νέα υπόθεση του Γαλιλαίου: χωρίς αέρα, κάθε σώμα που αφήνεται από το ίδιο ύψος φτάνει κάτω μαζί με τα άλλα. Βρήκε και μαθηματική σχέση ύψους και χρόνου πτώσης, που με πολλές μετρήσεις έγινε φυσικός νόμος.
Αργότερα η υπόθεση εντάχθηκε στη θεωρία του Νεύτωνα για την κίνηση, και ο Βόυλ έκανε πρώτος πτώση φτερού και νομίσματος σε σωλήνα χωρίς αέρα.
Βασικά στοιχεία της μεθόδου: παρατήρηση, υπόθεση, πείραμα με μετρήσεις, γενίκευση σε θεωρία, και νέες προβλέψεις που ελέγχονται πάλι.
Οι επιστήμονες δεν ακολουθούν πάντα όλα τα βήματα με τη σειρά· παίζουν ρόλο η διαίσθηση, η φαντασία και η τύχη. Η φυσική όμως ξεκινά και καταλήγει στο πείραμα.

Πρόσωπα

Γαλιλαίος: θεωρείται πατέρας της επιστημονικής μεθόδου· μελέτησε την πτώση των σωμάτων
Αριστοτέλης: πίστευε ότι ένα βαρύ σώμα πέφτει γρηγορότερα από ένα ελαφρύ
Νεύτωνας: η θεωρία του για την κίνηση ενσωμάτωσε την υπόθεση του Γαλιλαίου
Ρόμπερτ Βόυλ: τον 17ο αιώνα έκανε πρώτος πείραμα πτώσης στο κενό
Αϊνστάιν: πρόβλεψη της θεωρίας του επιβεβαιώθηκε με παρατήρηση γαλαξιών

Όροι

επιστημονική μέθοδος: παρατήρηση, υπόθεση, πείραμα, νόμος
παρατήρηση: προσεκτική καταγραφή όσων συμβαίνουν
ταξινόμηση: ομαδοποίηση παρατηρήσεων με κοινά στοιχεία
υπόθεση: ερμηνεία που περιμένει έλεγχο
πείραμα: φαινόμενο σε ελεγχόμενες συνθήκες
επαλήθευση: το πείραμα συμφωνεί με την υπόθεση
διάψευση: το πείραμα απορρίπτει την υπόθεση
φυσικός νόμος: υπόθεση επιβεβαιωμένη με πολλές μετρήσεις
θεωρία: γενίκευση που δίνει νέες προβλέψεις
πτώση στο κενό: όλα τα σώματα πέφτουν ταυτόχρονα
επιστημονική στάση: αποδοχή των μετρήσεων, όχι της αυθεντίας
δογματισμός: τυφλή αποδοχή απόψεων χωρίς έλεγχο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα βήματα της επιστημονικής μεθόδου;

Παρατήρηση, υπόθεση, πείραμα, συμπέρασμα. Αν το συμπέρασμα δεν συμφωνεί με την υπόθεση, διατυπώνεις καινούργια.

Γιατί αλλάζουμε έναν παράγοντα κάθε φορά;

Γιατί αν αλλάξεις δύο μαζί, δεν ξέρεις ποιος ευθύνεται για τη διαφορά. Οι υπόλοιποι πρέπει να μένουν σταθεροί.

Τι γίνεται αν το πείραμα διαψεύσει την υπόθεση;

Τίποτα κακό. Η υπόθεση απορρίπτεται και διατυπώνεται άλλη. Έτσι προχωράει η επιστήμη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα