Υποατομικά Σωματίδια, Ιόντα

Το άτομο έχει πυρήνα με πρωτόνια και νετρόνια, και ηλεκτρόνια γύρω του. Όταν χάσει ή πάρει ηλεκτρόνια γίνεται ιόν.

Β΄ Γυμνασίου · Χημεία · Ενοτητα 2 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Η ραδιενέργεια έδειξε ότι τα άτομα μπορούν να διασπαστούν· ο Ράδερφορντ εξήγησε ότι η ακτινοβολία του ουρανίου έρχεται από διάσπαση ατόμων, άρα τα άτομα δεν είναι άτμητα όπως πίστευε ο Ντάλτον.
Υποατομικά σωματίδια: πρωτόνιο (p) με ένα στοιχειώδες θετικό φορτίο, νετρόνιο (n) χωρίς φορτίο και με μάζα περίπου όση το πρωτόνιο, ηλεκτρόνιο (e) με ένα στοιχειώδες αρνητικό φορτίο και 1836 φορές μικρότερη μάζα.
Ο πυρήνας (πρωτόνια και νετρόνια) έχει σχεδόν όλη τη μάζα αλλά πιάνει ελάχιστο χώρο· γύρω του υπάρχει κενό με ηλεκτρόνια που κινούνται.
Τα ηλεκτρόνια είναι όσα τα πρωτόνια, γι' αυτό κάθε άτομο είναι ηλεκτρικά ουδέτερο.
Ατομικός αριθμός Ζ: ο αριθμός των πρωτονίων, η ταυτότητα του στοιχείου (π.χ. οξυγόνο 8, άζωτο 7). Μαζικός αριθμός Α = Ζ + Ν.
Ιόντα: άτομα που πήραν ηλεκτρόνια (ανιόντα, αρνητικά) ή έχασαν ηλεκτρόνια (κατιόντα, θετικά)· π.χ. το ασβέστιο (Ζ = 20) χάνοντας 2 ηλεκτρόνια γίνεται κατιόν με φορτίο 2+.
Οι δομικές μονάδες των ουσιών είναι μόρια (υδρογόνο, οξυγόνο, νερό, μεθάνιο) ή ιόντα (αλάτι, ασβέστης, γύψος)· τα διαλύματα με ιόντα άγουν το ρεύμα.
Όλα τα στοιχεία φτιάχνονται από τα ίδια σωματίδια· η Αστροφυσική εξηγεί ότι τα άτομα των στοιχείων σχηματίζονται μέσα στα αστέρια.

Πρόσωπα

Μαρί Κιουρί: μελέτησε την ακτινοβολία των ενώσεων του ουρανίου (ραδιενέργεια)
Ράδερφορντ: εξήγησε ότι η ακτινοβολία προέρχεται από διάσπαση των ατόμων του ουρανίου
Ντάλτον: υποστήριζε ότι τα άτομα δεν τέμνονται, άποψη που ανατράπηκε
Εμπεδοκλής: (490-430 π.Χ.) η ύλη αποτελείται από τέσσερα στοιχεία: αέρα, γη, νερό, φωτιά
Αριστοτέλης: συνδύασε τα τέσσερα στοιχεία με τις ιδιότητές τους

Όροι

πρωτόνιο (p): θετικό σωματίδιο του πυρήνα
νετρόνιο (n): ουδέτερο σωματίδιο του πυρήνα
ηλεκτρόνιο (e): αρνητικό σωματίδιο γύρω από τον πυρήνα
πυρήνας: κέντρο του ατόμου με p και n
ατομικός αριθμός Ζ: αριθμός πρωτονίων του ατόμου
μαζικός αριθμός Α: πρωτόνια + νετρόνια του πυρήνα
Α = Ζ + Ν: σχέση μαζικού και ατομικού αριθμού
ουδέτερο άτομο: ηλεκτρόνια όσα και πρωτόνια
ιόν: άτομο που πήρε ή έχασε ηλεκτρόνια
κατιόν: θετικό ιόν, έχασε ηλεκτρόνια
ανιόν: αρνητικό ιόν, πήρε ηλεκτρόνια
μάζα ηλεκτρονίου: 1836 φορές μικρότερη από του πρωτονίου
Ca²⁺: ασβέστιο που έχασε 2 ηλεκτρόνια
ραδιενέργεια: ακτινοβολία από διάσπαση ατόμων
απιονισμένο νερό: δεν άγει το ρεύμα, χωρίς ιόντα
αγώγιμο διάλυμα: περιέχει ιόντα που κινούνται

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα υποατομικά σωματίδια;

Τα πρωτόνια, θετικά φορτισμένα, και τα νετρόνια, χωρίς φορτίο, στον πυρήνα. Τα ηλεκτρόνια, αρνητικά, κινούνται γύρω του.

Τι είναι ο ατομικός αριθμός;

Ο αριθμός των πρωτονίων. Σε ουδέτερο άτομο είναι και ο αριθμός των ηλεκτρονίων.

Πώς φτιάχνεται ένα ιόν;

Όταν το άτομο χάσει ηλεκτρόνια γίνεται θετικό ιόν, όταν πάρει γίνεται αρνητικό. Τα πρωτόνια δεν αλλάζουν ποτέ.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα