απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
8

Τεκνοποιία και εκπαίδευση στη Σπάρτη

Η εισαγωγή για τη Σπάρτη και το κείμενο 8, από τη «Λακεδαιμονίων πολιτεία» του Ξενοφώντα: ο ιστορικός, θαυμαστής της Σπάρτης, συγκρίνει τη ζωή των κοριτσιών και την αγωγή των αγοριών εκεί με όσα ίσχυαν στις άλλες ελληνικές πόλεις.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 815 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η Σπάρτη έγινε ηγετική δύναμη όταν υπέταξε τους Μεσσήνιους ως είλωτες και ίδρυσε την Πελοποννησιακή Συμμαχία.
  2. Πολέμησε στις Θερμοπύλες και ηγήθηκε στις Πλαταιές, νίκησε την Αθήνα το 404 π.Χ., αλλά ηττήθηκε στα Λεύκτρα (371 π.Χ.) και αργότερα την παραμέρισαν οι Μακεδόνες.
  3. Οι θεσμοί που αποδίδονταν στον Λυκούργο έβαζαν την πόλη πάνω από το άτομο· οι Σπαρτιάτες δεν δούλευαν, γιατί δούλευαν οι είλωτες, και η πόλη ήταν κλειστή στους ξένους.
  4. Ο Ξενοφών, θαυμαστής της Σπάρτης, έγραψε τη «Λακεδαιμονίων πολιτεία» μάλλον γύρω στο 395 π.Χ. και παρουσιάζει τη Σπάρτη σε αντίθεση με όλους τους άλλους Έλληνες.
  5. Για τις γυναίκες ο Λυκούργος όρισε άσκηση και αγώνες δρόμου και δύναμης και γάμους στην ακμή της ηλικίας.
  6. Τα αγόρια δεν είχαν ιδιωτικούς παιδαγωγούς αλλά τον παιδονόμο και νέους με μαστίγια για την πειθαρχία.
  7. Ξυπόλυτα, με ένα ιμάτιο και λίγη τροφή, μάθαιναν να αντέχουν, και η κλοπή τροφής τα έκανε πιο ικανά για τον πόλεμο.
  8. Όταν έλειπε ο παιδονόμος, κάθε πολίτης ή ο καλύτερος από τους νέους μπορούσε να τους δίνει εντολές, ώστε τα αγόρια να μη μένουν ποτέ χωρίς άρχοντα.

Πρόσωπα

Ξενοφών
ιστορικός, θαυμαστής της Σπάρτης
Λυκούργος
ο νομοθέτης στον οποίο αποδίδονταν οι θεσμοί
είλωτες
οι υποταγμένοι που δούλευαν για τους Σπαρτιάτες
παιδονόμος
ο άρχοντας υπεύθυνος για τα αγόρια
Άρτεμις Ορθία
θεά με ιερό στον Ευρώτα
όμοιοι
Σπαρτιάτες με πλήρη πολιτικά δικαιώματα

Όροι

αγωγή
η σπαρτιατική εκπαίδευση των αγοριών
πολιτεία
εδώ: πολίτευμα
Πελοποννησιακή Συμμαχία
η συμμαχία με ηγέτιδα τη Σπάρτη
ξενηλασία
η απέλαση των ξένων από την πόλη
συσσίτια
κοινά γεύματα 15 ανδρών
κλήρος
το κομμάτι γης κάθε ομοίου
ηβώντες ή είρενες
νέοι από 20 ως 30 ετών
ίλη
ομάδα νέων ανά ηλικία
παιδαγωγός
δούλος που συνόδευε τα παιδιά
γραμματιστής
ο δάσκαλος των γραμμάτων στην Αθήνα
κιθαριστής
ο δάσκαλος της μουσικής
παιδοτρίβης
ο γυμναστής στην παλαίστρα
σίτος και όψον
το ψωμί και ό,τι τρώγεται μαζί του
μυητική διαδικασία
είσοδος των νέων στους ενήλικες

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς διέφερε η ζωή των κοριτσιών στη Σπάρτη κατά τον Ξενοφώντα;

Στις άλλες πόλεις τα κορίτσια έτρωγαν λίγο, έπιναν πολύ νερωμένο κρασί και δούλευαν καθιστά το μαλλί. Στη Σπάρτη, κατά τους νόμους του Λυκούργου, τα ρούχα τα έφτιαχναν οι δούλες και οι ελεύθερες γυμνάζονταν και έτρεχαν σε αγώνες όπως οι άντρες, γιατί ο νομοθέτης πίστευε ότι έτσι θα γεννιούνται δυνατά παιδιά.

Πώς εκπαιδεύονταν τα αγόρια στη Σπάρτη;

Δημόσια, με υπεύθυνο τον παιδονόμο, έναν ανώτερο άρχοντα με εξουσία να τιμωρεί. Περπατούσαν ξυπόλυτα, φορούσαν ένα ιμάτιο όλο τον χρόνο και έτρωγαν λίγο στα συσσίτια. Επιτρεπόταν να κλέβουν τροφή για να γίνονται επινοητικά, αλλά όποιος πιανόταν τιμωρούνταν.

Τι ήταν η αρπαγή των τυριών από την Ορθία;

Μια δοκιμασία στο ιερό της Αρτέμιδος Ορθίας: κάποια αγόρια προσπαθούσαν να αρπάξουν όσο περισσότερα τυριά μπορούσαν από τον βωμό, ενώ άλλα τα χτυπούσαν με μαστίγια. Αρχικά είχε μάλλον μυητικό χαρακτήρα, για την είσοδο των νέων στους ενήλικες πολεμιστές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.