Η μεταφορά και η αποβολή ουσιών στους ζωικούς οργανισμούς
Το μάθημα συγκρίνει τα κυκλοφορικά συστήματα των ζώων: ανοικτό και κλειστό σύστημα, καρδιές με διαφορετικό αριθμό χώρων, και τη διάκριση ποικιλόθερμων και ομοιόθερμων ζώων.
Α΄ Γυμνασίου · Βιολογία · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Σε ζώα όπως οι μέδουσες και οι θαλάσσιες ανεμώνες τα κύτταρα ακουμπούν το περιβάλλον και η μεταφορά ουσιών γίνεται με διάχυση.
Τα υπόλοιπα ζώα έχουν κυκλοφορικό σύστημα με καρδιά, αιμοφόρα αγγεία και αίμα, που φέρνει ουσίες στα κύτταρα και απομακρύνει τις άχρηστες.
Η καρδιά μπορεί να είναι μονόχωρη, δίχωρη, τρίχωρη ή τετράχωρη. Διαστέλλεται και συστέλλεται σαν αντλία.
Τα αρθρόποδα και πολλά μαλάκια έχουν ανοικτό κυκλοφορικό σύστημα. Ο γεωσκώληκας, το χταπόδι και όλα τα σπονδυλωτά έχουν κλειστό.
Αρτηριακό λέγεται το αίμα που φεύγει από την καρδιά και φλεβικό αυτό που επιστρέφει. Σε ψάρια, αμφίβια και φίδια αναμειγνύονται.
Τα ποικιλόθερμα ζώα αλλάζουν θερμοκρασία με το περιβάλλον και κάποια πέφτουν σε χειμερία νάρκη. Τα πτηνά και τα θηλαστικά είναι ομοιόθερμα.
Όροι
κυκλοφορικό σύστημα
σύστημα μεταφοράς ουσιών από και προς τα κύτταρα, με καρδιά, αγγεία και αίμα
ανοικτό κυκλοφορικό σύστημα
το αίμα βγαίνει από τα αγγεία σε κοιλότητες του σώματος και επιστρέφει με τη βοήθεια της καρδιάς
κλειστό κυκλοφορικό σύστημα
το αίμα μένει συνεχώς μέσα στα αιμοφόρα αγγεία
κόλποι και κοιλίες
οι χώροι από τους οποίους αποτελείται η καρδιά
αρτηριακό αίμα
το αίμα που προωθείται από την καρδιά προς τα αγγεία
φλεβικό αίμα
το αίμα που φτάνει από τα αγγεία στην καρδιά
ποικιλόθερμα
ζώα που η θερμοκρασία του σώματός τους επηρεάζεται από το περιβάλλον
ομοιόθερμα
ζώα που διατηρούν σταθερή θερμοκρασία σώματος, όπως τα πτηνά και τα θηλαστικά
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια είναι η διαφορά ανοικτού και κλειστού κυκλοφορικού συστήματος;
Στο ανοικτό, όπως στα έντομα, το αίμα βγαίνει από τα αγγεία σε κοιλότητες του σώματος και μετά επιστρέφει. Στο κλειστό, όπως στον γεωσκώληκα, στο χταπόδι και σε όλα τα σπονδυλωτά, το αίμα μένει συνεχώς μέσα στα αγγεία.
Πόσους χώρους έχει η καρδιά στα διάφορα σπονδυλωτά;
Τα ψάρια έχουν δίχωρη καρδιά, τα αμφίβια τρίχωρη, τα περισσότερα ερπετά τρίχωρη, ενώ τα θηλαστικά και τα πτηνά έχουν τετράχωρη.
Τι σημαίνει ποικιλόθερμο και ομοιόθερμο ζώο;
Ποικιλόθερμο είναι το ζώο που η θερμοκρασία του σώματός του αλλάζει με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Ομοιόθερμα, όπως τα πτηνά και τα θηλαστικά, κρατούν σταθερή θερμοκρασία σώματος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.